Introfoto woordenlijst

De grote begrippenlijst der fotografie


De fotografie staat bol van allerlei termen en andere ingewikkelde woorden. Laat ik er zoveel mogelijk eens kort aanstippen. Er staan er inmiddels meer dan 250 en dat zijn ze nog lang niet allemaal. Maar de meest populaire staan er toch wel tussen. Mis je er eentje? Dat kan, mijn excuses alvast. Maar neem even contact met me op en ik ga kijken of ik jouw vraag kan beantwoorden.
Om alles enigzins overzichtelijk te houden is het geheel in drie delen gesplitst. U vind hier de delen van A tot en met H. Voor de andere delen:

Alle begrippen van A tot en met H
Alle begrippen van I tot en met P

Download dit document in PDF



RAF

Het RAW-formaat van fabrikant Fuji.

RAW

De ruwe informatie van de beeldsensor. Na het maken van de opname zal de beeldsensor de informatie verwerken tot een digitaal bestand. Dit bestand kan in de camera vervolgens verder verwerkt worden tot een daadwerkelijk plaatje (bijvoorbeeld een jpg) of men kan er voor kiezen om dit juist niet te doen. Door de bewerkingen voor het omzetten naar een daadwerkelijk plaatje achteraf in aparte software te doen, houd men meer controle over het uiteindelijke resultaat.
Waar een normale JPG-afbeelding altijd een foto op zal leveren in een bitrate van 8-bit, is een RAW-opname vaak in 12 of zelfs 14-bits.

Reflectiescherm

Een scherm om licht terug te laten kaatsen. Hoewel hier tal van speciale schermen voor in de handel zijn, kan een stuk piepschuim of papier ook al werken. De bedoeling is vaak om gebieden die anders net iets te donker blijven met een reflectiescherm net even dat beetje in te lichten. Wanneer men veel met natuurlijk licht werkt kan het een welkome aanvulling zijn, maar ook in fotografie met flitssystemen kan het fraaie effecten opleveren.

Reflector

Een standaard flitsaccesoire voor in de studio. De reflector is meestal kelkvormig en levert een vrij weidse spreiding van licht op die over het algemeen toch nog hard is. Veel frabikanten hebben een formaat reflector in hun assortiment waar dan ook weer andere accesoires als grids of barndoors inpassen

RGB

RGB is een kleursysteem waarbij de kleuren gevormd worden door het mengen van Rood, Groen en Blauw.

Richtgetal

De kracht van een flitser wordt aangeduid met het richtgetal. Het richtgetal is de afstand (in meters of feet) wat de flitser aan licht weet te produceren onder bepaalde omstandigheden. Niet iedere fabrikant gebruikt hier dezelfde methode voor. Dit maakt onderling vergelijk soms wat lastig.

Ricoh

Deze Japanse firma werd in 1936 opgericht als Riken Kankosh. In het begin maakte ze alleen lichtgevoelig papier. Al snel, in 1938, produceerden ze ook camera's.
Het bleef niet bij camera's. Ricoh ging, net als vele andere aziatische producenten, zich toeleggen op van alles en nog wat. Zo werden er kopieerapparaten, printers en projectoren gemaakt. Eind 2013 kochten ze Pentax en onder die naam produceren ze camera's.

Ringflitser

Een flitser met een ronde flitsbuis. In het hart van de flitser zit een rond gat waar je het objectief van een camera door kan steken. Hierdoor is de flits uiteindelijk rondom het objectief gesitueerd waardoor het licht niet enkel van een kant komt en er nagenoeg schaduwloos gefotografeerd kan worden.

Rode ogen

Wanneer men in het donker mensen of dieren fotografeert, is het mogelijk dat deze rode ogen krijgen. Bij mensen zijn ze vaak rood, bij dieren kunnen ze ook andere kleuren als groen en geel krijgen.
Het probleem ontstaat omdat de lichtbron (de flits) zich te dicht bij het middelpunt van het objectief bevind. Hierdoor wordt de reflectie van de de achterkant van de ogen (het oog is immers een tranparante bal) zichtbaar in de foto. Dit kleurt bij mensen rood op. Het probleem is te voorkomen door de flitsbron verder weg te plaatsen of met een korter branpunt dichterbij te fotograferen.
Het probleem komt veelal voor bij compactcamera's of DSLR's met een interne flitser. Er zijn foefjes op camera's die het tegengaan. Zo is het mogelijk om kort voor de foto een klein lampje op de camera aan te zetten. Hierdoor wordt de pupil van het oog kleiner en ook de kans op reflecties minder.

Rolleiflex

Niet begonnen als merk, maar als cameratype door het Duitse bedrijf Franke & Heidecke, later omgedoopt tot tot Rollei-werk.
De Rolleiflex was hun populairste camera. Het was een TSLR, dat wil zeggen een apart objectief voor de foto en een apart objectief voor de zoeker. De camera's waren van hoogwaardige kwaliteit, zoals dat vroeger bij Duitse fabrikanten gebruikelijk was.
Rolleiflex-camera's worden nog steeds gemaakt, maar dan door DHW Fototechnik, een ander bedrijf oorspronkelijk opgericht door werknemers van Franke & Heidecke

Ruis

Ruis, niet te verwarren met korrel, ontstaat doordat de ontvangers op een beeldsensor met elkaar in conflict komen. De storing zorgt ervoor dat de opnemer uiteindelijk een verkeerde kleur pixel produceert. Beeldruis komt voornamelijk voor op hogere iso-instellingen waarbij de gevoeligheid van de beeldsensor door de camera versterkt wordt. Door deze versterking gaan de ontvangers op de sensor eerder met elkaar in conflict.
Ruis vertoont zich snel in donkere partijen van de foto die softwarematig worden opgehelderd. Het maakt de ruis dan ook beter zichtbaar. Belangrijk is het om correct te belichten zodat de foto niet opgehelderd hoeft te worden en ruis ook niet zichtbaar wordt.

Overzichtje met ruis

Hierboven zie je de toename van ruis op een grijskaart van een Canon 30D. Bij hogere iso-instellingen zie je dat het beeld groffer wordt door kleine gekleurde spikkels; de ruis.


Scanner

Een apparaat wat de mogelijkheid biedt om objecten (veelal afbeeldingen en teksten) om te zetten naar een foto. Het object staat stil terwijl er een opnamesensor langs het object gaat. Het bekendste is de flatbedscanner, maar ook 3D-scanners bestaan.
Wanneer het gaat om het digitaliseren van analoge beelden, is een scanner onmisbaar. Er zijn flatbedscanners die in staat zijn om negatieven en positieven te scannen zodat ook de oude collectie dia's digitaal op te slaan is.

Scheimpflug

Theodor Scheimpflug leefde van 1865 tot 1911. Hij was de man die het in de praktijk wist een bruikbare oplossing te verzinnen om vervorming tegen te gaan wanneer men een camera kantelt (tilt). Vooral in de landschapsfotografie voor het maken van kaarten en in het fotograferen van gebouwen kwamen deze vervormingen om de hoek kijken. Omdat Scheimpflug dit in de praktijk wist op te lossen spreekt men hier ook wel over de Regel van Scheimpflug. Zie het artikel Tilt en shift-objectieven, de regel van Scheimpflug en correcties van perspectieven

Schneider-Kreuznach

Een duitse firma, opgericht in 1903 door Joseph Schneider in de Duitse plaats Bad Kreuznach. In eerste instantie maakten ze optische producten van hoogwaardige kwaliteit. Denk hierbij niet alleen aan objectieven, maar ook aan losse lenzen en loupes.
In 1985 werd de bedrijfsvoering uitgebreid. Met de aankoop van filterfabrikant B+W breidde Schneider-Kreuznach de werkzaamheden uit. In 1987 en 1991 kochten ze respectievelijk nog de camerafabrikanten Rollei en Pentaco/Practica.
Buiten eigen objectieven voor bijvoorbeeld medium- of grootformaatfotografie, maken ze ook de objectieven voor onder andere electronicagigant LG

Scherptediepte

Een term om aan te duiden hoeveel er van een bepaald gebied scherp is in de foto. foto's met een grote scherptediepte zijn vaak van voor tot achter scherp. Foto's met een kleine scherptediepte laten de scherpte op het onderwerp komen, maar zijn in voor en achtergrond onscherp. Over het algemeen is het voor het menselijk oog fijner als de scherptediepte relatief klein is zodat de aandacht op het onderwerp blijft liggen.

voorbeeldfoto met kleine scherptediepte

Scherptediepte wordt voornamelijk bepaald door het gebruikte diafragma en brandpunt. Zo ook hierboven, het brandpunt was 100mm het diafragma f/2.8. Hierdoor is het schaakstuk in het midden wel scherp en die ervoor en erachter niet..

SD-kaart

Zie ook Secure Digital

Secure Digital (ook SD)

Secure Digital werd in 2000 ontwikkeld door de Secure Digital Association. Deze co-orporatie was een samenwerking van Panasonic, SanDisk en Toshiba. Ook onder andere Kingston, Lexar, Samsung en Canon zijn vertengewoordigd.
Zij ontwikkelden een geheugenformaat wat inmiddels tot één van de standaarden in de wereld is. Het SD-geheugen wordt in verschillende fysieke formaten gebruikt in camera's, telefoons, navigaties en computers. Het kenmerkt zich door de relatief lage kosten en hoge doorvoersnelheden. Inmiddels zijn we aanbeland bij SDXC-variant die een opslagcapaciteit van 2TB aan kan bieden en een maximale lees-snelheid van ruim 800 Mbit/sec.

Shift

Men spreekt over shift wanneer de projectie van het objectief verschoven wordt ten opzichte van het opnameoppervlak. Zie ook tilt/shift.

Sigma

Een relatief nieuwe fabrikant uit Japan. Waar de meeste eind 1800 ontstonden, stamt Sigma uit de jaren 60. In 1961 werd het opgericht en het richtte zich op de productie van voornamelijk objectieven voor andere cameramodellen. Sigma-objectieven komen vaak met verschillende vattingen voor bijvoorbeeld Sony, Canon en Nikon. Hierdoor kan men de ontwikkelingskosten spreiden en kunnen ze relatief goedkoop objectieven aanbieden.
Daarnaast maakt het bedrijf ook zelf camera's. In plaats van een CCD of CMOS maakt Sigma gebruik van een Foveon-sensor.

Sluitergordijn

Het sluitergordijn bepaalt de sluitertijd. Het sluitergordijn bestaat uit twee stukjes. Ieder stukje heeft verschillende lamellen. Hierdoor wordt een soort gordijntje gevormd. Het ene gordijntje opent en het licht valt op de sensor. Wanneer de belichtingstijd bereikt is, dan zal het tweede gordijntje sluiten. Bij erg korte sluitertijden zal het tweede gordijntje al bezig zijn met sluiten wanneer het eerste nog niet volledig open is. Hierdoor ontstaat een spleetje wat over de beeldsensor gaat.

Single shutter-release Canon 1D mk III from fotojeroen on Vimeo.

Op de film hierboven het maken van een opname door een Canon 1D in slow-motion. Wanneer de spiegel opgeklapt is, zien we het eerste sluitergordijn na beneden zakken. Nadat de opnametijd verstreken is zien we het tweede gordijn de sensor weer afsluiten.

Sluitertijd

De tijd dat het sluitergordijn open is.

SLR

Een camerasysteem waarbij het licht via een objectief de camera inkomt. Vervolgens wordt het licht door een spiegel afgebogen en naar de zoeker geleid waardoor de fotograaf kan zien wat hij fotografeert. Op het moment dat de ontspanknop wordt ingedrukt, zal de spiegel omhoogklappen waardoor het licht verder kan in de camera. Na de opening van het sluitergordijn komt het licht dan op de film of beeldsensor terecht. Digitale SLR-camera's worden aangeduid als DSLR.

SM (SmartMedia)

Een geheugentype wat op zich vrij goedkoop was, maar toch nooit echt van de grond kwam. De kaartjes worden inmiddels niet meer geproduceerd.

Snelkoppeling

Wanneer je niet iedere keer iets op een statief wilt schroeven, omdat dat nu eenmaal wat meer tijd in beslag neemt, kan men gebruik maken van een snelkoppeling. Deze snelkoppeling zit meestal met een hefboompje vergrendeld en zorgt ervoor dat iets met een klik vast te zetten of los te maken is.

Snoot

Een opzetstuk voor een flitser.
Een snoot zorgt ervoor dat het flitslicht nog meer gebundeld wordt. In combinatie met een grid zijn er extreem kleine projecties van de flitser mee te maken (kleiner dan een muntje zelfs)

Softbox

Een hulpstuk voor flitsers om een veel grotere lichtbron te krijgen. Grotere lichtbronnen zorgen voor zachter licht.
Softboxen zijn er in allerlei vormen te koop. Van smal en hoog (Striplight), tot vierkant tot achthoekig. Zolang een softbox maar relatief dichtgenoeg bij een onderwerp staat, kan het licht als het ware om het onderwerp heen krullen. Hierdoor kunnen schaduwen tot een minimum teruggebracht worden waardoor een heel zacht effect ontstaat.

Sony

In 2005 ging deze in 1945 opgerichte Japanse electronicagigant al in zee met Konica Minolta. Nadat Konica-Minolta stopte in 2006 mat fotoapparauur, Sony nam het over en ging zelfstandig verder. Zij brengen camera's en objectieven op de markt onder de naam Alpha. Inmiddels zijn zij na Canon en Nikon de grootste speler op de markt van Digitale Fotografie. Daarnaast maken zijn al jaren andere electronica zoals televisies en audioapparatuur.
Sony produceerde voor 2005 al jaren beeldsensoren. Deze sensoren zitten niet alleen in eigen camera's, maar ook in talloze andere merken zoals (compact)camera's van verschillende fabrikanten zoals Pentax, Leica en Nikon.

Spleetsluiter

De spleetsluiter is een type sluitergordijn die het meest gebruikt is in de hedendaagse SLR-camera's. Het sluitergordijn bestaat uit een aantal rechte lamellen. Deze lamellen bewegen zich rechtlijnig verticaal voor de beeldsensor langs. Er is een gordijn om de opname te starten (te openen) en er is een tweede gordijn om de opname te stoppen (te sluiten).
Bij een relatief lange sluitertijd is het eerste gordijn volledig open en wordt de sensor belicht. Vervolgens sluit het tweede gordijn de opname af. Is de sluitertijd relatief kort, dan is het tweede gordijn al bezig met het afsluiten van de sensor als het eerste gordijn nog bezig is met openen. Hierdoor ontstaat een dun spleetje wat over de sensor voorbeweegt, van boven naar beneden. Tegenhanger van de spleetsluiter is de centraalsluiter. Een spleetsluiter zit voor de beeldsensor, een centraalsluiter bevind zich vaak in het objectief.
Zie ook sluitergordijn.

Spotmeting

Een vorm van lichtmeten waarbij er maar een heel klein gebied van de zoeker gemeten wordt.
Op digitale camera's met de mogelijkheid om spotmeting te gebruiken (meestal in het midden, maar soms kun je het koppelen aan je scherpstelpunt) spreekt men vaak over spotmeting als er 5% of 3% van het zoekerbeeld gemeten wordt. Echte spotmeting meet 1%.

Statief

Een hulpmiddel om de camera stabiel te kunnen positioneren. Statieven komen er in vele soorten en maten, maar over het algemeen dienen ze volledig uitgeschoven een stabiele ondergrond te kunnen vormen.
De meeste statieven hebben drie poten, hoewel vier ook sporadisch voor kan komen. Ze kunnen gemaakt zijn van hout, alluminium of composiet (glasvezel, carbon of basalt). Bekende fabrikanten zijn Manfrotto, Gitzo en Velbon.

Statiefgondel

Wanneer je een camera op een statief bevestigd kun je de camera aan de onderkant op het statief schroeven. Bij de meeste objectieven is dit geen probleem. Wanneer er echter grotere en daardoor zwaardere objectieven gebruikt worden, dan kan het gewicht daarvan voor erg veel belasting op de objectiefvatting. Om dit te voorkomen zijn de zwaardere objectieven vaak uitgerust met een statiefgondel.

Een statiefgondel van een Nikor 70-200

De statiefgondel is een beugel, zoals hierboven bij een Nikor 70-200, waar het statief aan bevestigd kan worden. De camera hangt dan los aan het statief. Echter is door de positie van de gondel het geheel vaak wel gewoon in balans.

Statiefdraad

In statiefland zijn er twee soorten schroefdraad om iets te bevestigen.
Waar wij in Nederland werken met schroefdraad die gebasseerd is op ons metrieke stelsel, werkt dat in de fotografie anders. Daar wordt gewerkt met het Amerikaanse stelsel van inches. De formaten van het schroefdraad zijn 1/4-20 UNC en 3/8-16 UNC.
De eerste, het kleine pinnetje of kleine gat is 1/4 van een inch (een inch is 2.54 centimeter) en heeft 20 schroefdraadgangen per inch. Het grote pinnetje of gat is 3/8 van een inch en heeft 16 schroefdraadgangen per inch.

Stilleven

Wanneer we een tafereel fotograferen met uitsluitend dode dingen, dan spreken we over een stilleven. Het kan van alles zijn, van fruit en bloemen tot een paar schoenen. Makkelijkste is gewoon een voorbeeld:

STM

STM is aanduiding van Canon voor een manier van scherpstellen. Door middel van een kleine electromotor die niet traploos rond kan draaien, maar in kleine stapjes. STM staat dan ook voor Stepper Motor, in het Nederlands stappenmotor.
Het voordeel van deze manier van scherpstellen is dat het vrij stil is. Een gewoon motortje maakt wat meer herrie en een objectief met ultrasone scherpstelling (zoals USM bij Canon) maakt een beetje een piepgeluid.
Het nadeel is dat STM trager is dan USM.

Strijklicht

Licht wat erg van opzij en laag komt, vaak van 90 graden. Het zorgt ervoor dat het licht je onderwerp maar net raakt.

Striplight

Een smal vormgegeven softbox. De lengte is vele malen groter dan de breedte. Hoewel je de softbox natuurlijk ook 90 graden kunt draaien.

Strobist

De benaming van David Hobby die hij gaf aan de manier van belichten met alleen reportageflitsers. David Hobby trok dit in het extreme door en ontketende daarmee een rage om op een relatief goedkope manier toch bijzonder belichte foto's te maken. Het grote kenmerk is om de reportageflitser niet op de camera te gebruiken, maar juist ergens anders te plaatsen. Aansturing van de flitsers gebeurd via infrarood of via zenders.
Inmiddels is de commercie er ook al volop ingedoken en zijn er tal van accesoires verkrijgbaar die het fotograferen met de reportageflitser los van de camera makkelijker maken.


Tamron

Een japans bedrijf, opgericht in 1950, wat zich bezighoudt met het ontwikkelen en fabriceren van objectieven en lenzen. Net als Sigma, maakt Tamron objectieven voor verschillende merken tegelijk.
Ze waren in 1992 de eerste die een superzoom voor DSLR's maakte. In dat jaar introduceerde ze een 28-200 objectief. Een objectief met een zoomfactor van 7 keer. De huidige superzoom (de 18-270) biedt zelfs een zoomfactor van 15 keer.
Tamron is eveneens eigenaar van Bronica en Kenko. Onder deze laatste naam zijn extenders en tussenringen te koop.

Tegenhouden

De nederlandse vertaling van de Engelse term dodge. Het is een techniek uit de analoge fotografie waarbij men in de donkere kamer bepaalde delen van een foto minder licht gaf dan andere delen. Hierdoor werden bepaalde delen van de foto donkerder dan dat zij oorspronkelijk waren. Ook is tegenwoordig met nabewerking het mogelijk om selectieve delen van een foto donkerder te maken.
Het tegeneffect, meer licht op bepaalde delen van de foto laten komen, is doordrukken.

Tegenlicht

Wanneer het te fotograferen onderwerp tussen de lichtbron en de fotograaf staat, spreken we van tegenlicht. Het resultaat is vaak een foto die erg weinig contrast heeft. Hierdoor ontstaat een zacht effect.

een foto tegen de zon in

Teleconverter

Een soort mini-objectief wat je tussen een normaal objectief en de camera plaatst. Door de convertor krijg je een extra vergroting waardoor de aanschaf van een, vaak duur, objectief met langer brandpunt overbodig wordt. Een teleconvertor zorgt wel voor enig lichtverlies en ook de beeldkwaliteit neemt vaak iets af.

Teleobjectief

Een Nikor 70-200 f/2.8

Een objectief met een lang brandpunt wordt ook wel teleobjectief genoemd. Dit zijn objectieven met een erg kleine beeldhoek waardoor er maar een klein stukje van het beeldveld wordt vastgelegd. Het lange brandpunt zorgt voor een plat perspectief.

Tethered

Als je een foto maakt wordt deze naar je geheugenkaartje weggeschreven. Deze steek je later in de computer en dan kun je je beelden binnenhalen.

een grip met een netwerkaansluiting

Wanneer je tethered (Engels red.) schiet, dan worden de foto's rechtstreeks vanaf de camera naar een computer weggeschreven. Dit gebeurd met een kabelverbinding, maar kan eventueel ook draadloos via WiFi. Hierboven een aansluiting van een netwerkkabel op een speciaal daarvoor geschikte grip.

Het voordeel is dat je de stap van overzetten overslaat, maar groter voordeel is dat je de foto's ook meteen op een groter scherm van de computer of een tv aan anderen kunt laten zien. Mensen kunnen dus meekijken.

TFP

Wanneer een fotograaf en model (of ook nog andere partijen) besluiten samen te werken met een gesloten beurs en alleen de uitwisseling van de foto's als betaalmiddel zien, dan spreken we over TFP. Letterlijk staat het voor Time for Prints; de tijd van de partijen voor de afdrukken.
Beide partijen steken dus moeite in een fotoshoot waar de afdrukken de beloning is.

TFCD

Zie ook TFP, maar in plaats van afdrukken worden de foto's dan op CD of DVD geleverd.

TIFF

Een bestandsformaat voor afbeeldingen waarbij het mogelijk is om rasterafbeeldingen met verlieslozecompressie op te slaan.
TIFF staat voor Tagged Image File Format en werd ontwikkeld door Aldus Corporation. Inmiddels is het bestandsformaat in handen van Adobe.
Omdat TIFF-bestanden op verschillende manieren te comprimeren zijn, is het een bestandsformaat wat niet door alle software even goed ondersteund wordt.

Tiffen

Een Amerikaanse firma die zich hoofdzakelijk bezig houdt met de productie van filters. Opgericht in 1938 door de gebroeders Nat, Leo en Sol.
Daarnaast zijn ze ook eigenaar van de firma Steadicam; het merk wat stabilisatie voor filmcamera's portable maakte.

Tilt

Men spreekt over tilt wanneer het voorste lenselement van een objectief gekanteld wordt ten opzichte van het opnameoppervlak. Zie ook tilt/shift.

Tilt/shift

Een techniek waarbij het mogelijk is om een aparte vorm van scherptediepte te maken of om vervormingen te voorkomen die veroorzaakt worden door het kantelen van het opnameoppervlak. Er zijn speciale objectieven om dit te voorkomen en ook de technische camera is door de vele instelmogelijkheden een ideale camera om met deze technieken te werken. Voor een verdere uitleg zie het artikel Tilt en shift-objectieven, de regel van Scheimpflug en correcties van perspectieven

Trigger

Om een flitser of camera op afstand af te laten gaan is een signaal naar dat andere apparaat nodig. Dit kan met een kabeltje, maar ook draadloos. Er zijn een zender en ontvanger nodig. Dit kan middels infrarood, maar met radiosignalen is in de regel betrouwbaarder en de afstand die men kan overbruggen is groter.

voorbeeldfoto

Hierboven zie je verschillende triggers. Links van Bowens en Elinchrome, specifiek voor die merken. Rechts twee versies van Pocketwizard, die universeel zijn

Tripod (driepootstatief)

Engelse benaming voor statief.
Zie statief

TSLR

Een spiegelreflexcamera met twee objectieven. Het ene objectief wordt gebruikt om de film te belichten en het andere objectief is verbonden met de zoeker. Hierdoor is het mogelijk om nog steeds alles te zien wanneer de film belicht wordt (bij een gewone SLR is de spiegel dan omhoog en wordt er geen licht door de zoeker gestuurd). Een bekende fabrikant van TSLR's is Rolleiflex.

Tussenringen

Tussenringen bevatten geen lenzen. Het zijn ringen die tussen de camera en het objectief geplaatst worden. Hierdoor wordt de minimale scherpstelafstand kleiner. Op een relatief goedkope manier kan men dan macrofoto's maken. Zie ook het losse artikel over Wat zijn tussenringen.

TTL

De camera is in staat om het licht van buiten te meten. De meeste camera's meten het licht wat door het objectief komt. Middels een aparte sensor of via de beeldsensor kan de camera zo uitrekenen welke sluitertijd en diafragma er nodig zijn.
Een lichtmeting door het objectief van de camera, en dus direct van wat er gefotografeerd gaat worden, heet Door De Lens uit het vertaalde Engels Through The Lens.
Inmiddels zijn er verschillende manieren ontwikkeld door verschillende fabrikanten en zijn er dus varianten in namen ontstaan zoals E-TTL bij Canon of i-TTL bij Nikon.

TV (camera stand)

Stand TV

Een stand op de camera waarbij je zelf de sluitertijd bepaalt. De camera rekent het juiste diafragma erbij om tot een correcte belichting te komen.



Uitzoomen

Het beeld op de beeldsensor verkleinen door het brandpunt op het objectief te verkleinen. Wanneer je van 50mm naar 24mm gaat, dan zoom je dus uit.

Urbex

De benaming van fotografen die zich bezighouden met het fotograferen van oude en/of vervallen gebouwen. Vaak betreft het bijvoorbeeld lang leegstaande fabrieken die niet openbaar te betreden zijn. Veel urbex-fotografen betreden deze gebouwen dan ook illegaal. Dit geeft een beetje een donker sfeertje aan deze vorm van fotografie. Daarnaast zijn niet alle oude gebouwen even veilig en gebeuren er soms ook ongelukken die een dodelijke afloop kunnen hebben.

USB

Een seriele manier van communiceren tussen de camera en de computer.
Ook andere apparaten zoals de printer en de scanner kunnen met de computer communiceren via USB.

USM (UltraSonic Motor)

Fabrikant Canon gebruikt de aanduiding USM op haar objectieven om aan te duiden dat deze objectieven gebruik maken van een techniek die de objectieven sneller scherper laat stellen. Zie ook het stuk: Alles over objectieven.

UV-filter

Een filter wat UV-licht tegehoudt, UV-licht is niet zichtbaar voor het menselijk oog, maar kan wel voor een blauwkleurige zweem zorgen. Dit is uiteraard met name als er veel UV-licht aanwezig is. In Nederland is de aanwezigheid van UV-licht niet zo groot. In de bergen is dit vele malen hoger en kan een UV-filter nuttig zijn. De modernere digitale camera's zijn overigens niet zo vatbaar voor UV-licht.
Vaak wordt het filter ook als beschermingsfilter gebruikt om beschadigingen aan het voorste element in het objectief te voorkomen. Wanneer een slecht filter gebruikt wordt, kan dit de kwaliteit van bijvoorbeeld scherpte in een foto aardig benadelen.


Vignetering

Men spreekt over vignetering als het licht wat in de hoeken van de sensor komt minder is als dat wat in het midden van de sensor terechtkomt. Dit is het resultaat van het objectief. Door de ronde vorm en de optische constructie is het aan de randen donkerder dan in het midden.
Hoewel vignetering best sfeervol kan zijn, wordt het meestal als een lensfout bestempeld. Vaak is het te voorkomen door het diafragma 1 of 2 stops te knijpen. Ook is het vaak achteraf nog te corrigeren in een bewerkingsprogramma.

voorbeeldfoto met en zonder vignetering

Hierboven aan de linkerzijde een foto met vignetering. De hoeken in de foto worden steeds donkerder. In de foto rechts is deze vignetering gecorrigeerd.

Voorzetlens

Een goedkope manier om je huidige objectief tijdelijk om te toveren tot bijvoorbeeld een macro-objectief.
Middels een voorzetlens is het bijvoorbeeld mogelijk om een extra vergroting te bereiken of de scherpstelafstand te verkleinen.

VR (Vibration Reduction)

De beeldstabilisatie van fabrikant Nikon.


Witbalans

Een analoge film had de eigenschap om een bepaalde kleurtemperatuur in zich te hebben. Zo was er aparte film voor daglicht, maar ook film die wat warmer was.
In de digitale fotografie is dat komen te vervallen en kunnen we zelf een kleurtemperatuur kiezen. Er zijn een aantal presets zoals bewolkt, schaduw, flitsen en zonlicht. Door de juiste preset te kiezen, of zelf handmatig de kleurtemperatuur in te stellen kunnen we een correcte witbalans krijgen. Wanneer een correcte witbalans is ingesteld, dan zullen de witte dingen in je foto ook daadwerkelijk wit zijn. Een verkeerd ingestelde witbalans kan resulteren in totaal verkeerde kleuren.

voorbeeldfoto verschillende witbalans

Hierboven zie je twee foto's met een andere witbalans. In de linkerfoto zijn de kleuren zoals ze horen, de foto is ook gemaakt met de witbalans op stand daglicht.
Op de rechterfoto is de witbalans achteraf verplaatst naar schaduw en worden de tinten veel warmer. Welke beter is+ dat is ook een kwestie van smaak.


XD-Picture Card

Fabrikanten Fuji en Olympus presenteerden in 2002 het geheugenmedium de XD-picture-card. XD staat voor Extreme Digital.
De XD-kaart kenmerkt zich door het kleine formaat. De relatief kleine capaciteit en lage snelheid maken de kaart voor fotografie niet al te populair. Daarnaast ook nog het feit dat het alleen voor Fuji en Olympus-camera's geschikt is.


Zeiss

Bekend onder de naam Zeiss, maar voluit Carl Zeiss AG. Een firma opgericht in 1846 door Carl Zeiss in het Duitse Jena. Ze hielden zich van meet af aan bezig met optiek. Carl Zeiss was van oorsprong ook opticiën. Naast objectieven maken ze optiek voor de medische industrie en de gewone industrie. Lenzen van Zeiss staan bekend als kwalitatief zeer goed. Ze maken niet alleen optiek, maar ook elektronenmicroscopen en meetinstrumenten.
Voor wat betreft lenzen in objectieven of camera's besloot Zeiss ook in licentie lenzen te produceren voor het telefoonmerk Nokia en camerafabrikanten Sony, Rollei en Yashica.
Carl Zeiss AG heeft ook een tijd camera's geproduceerd onder de naam Zeiss-Ikon

Zelfontspanner

Camera's hebben al tijden lang de mogelijkheid om het maken van de foto een paar seconde uit te stellen. Tegenwoordig wordt dit met electronica geregeld, maar jaren geleden nog met een veer.
Wanneer men gebruik maakt van de zelfontspanner, dan wordt de foto bijvoorbeeld 2 of 10 seconde later gemaakt. Het heeft twee voordelen. Bij het maken van bijvoorbeeld groepsportretten heeft de fotograaf ook zelf nog de mogelijkheid om naar de groep toe te lopen en op de foto te komen.
Daarnaast kan het handig zijn wanneer men met extreen lange sluitertijden werkt. Eventuele bewegingen van de camera door het vastpakken door de fotograaf worden op die manier ook verholpen.

Zelfportret

Een foto van de maker zelf en door de maker zelf. Dus niet terwijl de fotograaf aan het werk is en iemand anders maakt de foto.

Zonnekap

Een kap op de voorkant van je objectief waardoor lichtbronnen die een beetje opzij staan niet zo snel in je objectief schijnen. Hierdoor worden effecten als flares en ghosting voorkomen. Daarnaast verhoogt een zonnekap vaak ook het contrast een beetje omdat je minder het licht wat niet bij je foto hoort binnenkrijgt.

Zoom

De aanduiding om aan te geven of een beeld groter of kleiner wordt. Wanneer men op de camera het beeld wil vergroten, dan kan men dichterbij gaan staan, maar ook inzoomen. Men vergroot dan het brandpunt. Wanneer het brandpunt kleiner wordt, spreekt men van uitzoomen.

Zoomfactor

De factor waarmee een objectief kan inzoomen. Je kunt het uitrekenen door het langste brandpunt door het kortste brandpunt te delen. Het is geen waarde die aangeeft hoe sterk iets uiteindelijk vergroot kan worden. Zo biedt een objectief met een brandpunt van 24mm tot 105mm een zoomfactor van 4.3. Een objectief van 70mm tot 200mm biedt een zoomfactor van net geen 2.9
In de regel is met een objectief met een zoomfactor van 4 nog in staat een fatsoenlijk resultaat te behalen, daarboven wordt het voor de fabrikant lastiger om op alle brandpunten een goede kwaliteit te leveren. Hierdoor zijn de relatief goedkope objectieven met een extreme zoomfactor (bijvoorbeeld 10 keer of hoger) niet in staat om dezelfde kwaliteit te leveren als objectieven met een lagere zoomfactor en hetzelfde brandpunt.

Zuiko

Fabrikant Olympus fabriceert haar objectieven onder de naam Zuiko. De eerste Zuiko-objectieven werden gemaakt in 1936.





Woordenlijst i - p   Terug naar boven   Terug naar de tips   Basis der fotografie


Fotojeroen per mail Fotojeroen op 500px Fotojeroen op Google+ Fotojeroen op Facebook Fotojeroen op 1x Fotojeroen op Youtube