Introfoto woordenlijst

De grote begrippenlijst der fotografie


De fotografie staat bol van allerlei termen en andere ingewikkelde woorden. Laat ik er zoveel mogelijk eens kort aanstippen. Er staan er inmiddels meer dan 250 en dat zijn ze nog lang niet allemaal. Maar de meest populaire staan er toch wel tussen. Mis je er eentje? Dat kan, mijn excuses alvast. Maar neem even contact met me op en ik ga kijken of ik jouw vraag kan beantwoorden.
Om alles enigzins overzichtelijk te houden is het geheel in drie delen gesplitst. U vind hier de delen van A tot en met H. Voor de andere delen:

Alle begrippen van A tot en met H
Alle begrippen van Q tot en met Z

Download dit document in PDF



IF (Internal Focusing)

Een vorm van scherpstellen waarbij in het objectief de lenzen bewegen zonder dat daarbij de behuizing van het objectief meebeweegt. Soms schuift de voorkant iets uit bij het scherpstellen, of draait het voorste lenselement mee. Bij een objectief met internal focussing gebeurd dit niet. Het voordeel is dat wanneer je filters, zoals een polarisatiefilter, gebruikt, dit filter toch in dezelfde stand blijft staan.

Infrarood

Een lichtsoort die niet zichtbaar is voor het menselijk oog. Fotografisch gezien kun je er wel wat mee.
In de analoge dagen was het mogelijk om film te gebruiken die alleen gevoelig was voor infrarood licht. Hierdoor kreeg men een zeer apart soort zwart/wit foto.

Image Tank

Een soort portable harde schijf, al dan niet met een scherm om foto's te kijken, waar je in het veld een backup kunt maken van je geheugenkaart.

Ingebouwde Flitser

foto van een interne flitser

Veel camera's hebben een kleine flitser ingebouwd. Het geeft een beetje flitslicht op korte afstand, maar is bij lange na niet zo krachtig als een reportageflitser.

Wel kan de interne flitser (ook wel pop-up genoemd omdat ie opklapt als ie geactiveerd wordt) tegenwoordig op veel camera's ook als communicatie dienen met andere flitsers.
Via het licht wordt dan een signaal verzonden om de andere flitsers, die bijvoorbeeld naast de camera staan, af te laten gaan met de juiste kracht.


Interpolatie

Wanneer we een foto groter gaan maken dan hij daadwerkelijk is, moet de computer pixels bij gaan verzinnen. Dit bijverzinnen heet interpoleren.

Invulflits

Een lichte flits om net de donkere schaduwpartijen iets in te lichten. Vooral bij tegenlicht is het een techniek om je onderwerp toch goed zichtbaar te krijgen.

Inzoomen

Het beeld op de beeldsensor vergroten door het brandpunt op het objectief groter te maken.

IPTC-data

IPTC is een onderdeel van de metadata van een foto. In de IPTC staan vaak gegevens die naderhand zijn toegoegd zoals de naam van de fotograaf, zijn adresgegevens, keywords en de caption van een foto.

IPTC informatie uit een foto

IS (Image Stabilizer)

De beeldstabilisatie van fabrikant Canon.

ISO

Een term om de gevoeligheid van film aan te duiden. De afkorting komt van International Standard Organisation. Hoe hoger het ISO des te gevoeliger de film was. Door een film met hoge gevoeligheid te gebruiken, kon men een snellere sluitertijd of kleinere diafragmaopening gebruiken.
In de digitale fotografie kennen we geen films meer, maar ISO is niet verdwenen. Fabrikanten kunnen het signaal van de sensor versterken. Hiervoor gebruiken zij ook de term ISO. Wanneer je op een digitale camera de ISO verhoogt, dan verhoog je de versterking van het signaal van de sensor. Een te grote versterking zal veel ruis vertonen in de opname. Door de versterking van het signaal gaan de individuele ontvangertjes op de sensor elkaar storen.


jpg / jpeg

Momenteel is jpeg (een afkorting van Joint Photographic Experts Group) het meest gebruikte afbeeldingsformaat in de consumentenwereld. Het is een afbeeldingsformaat met een bepaalde mate van compressie. Hierdoor zijn de bestanden kleiner. Deze compressie zorgt er wel voor dat, wanneer hij in sterke mate wordt toegepast, dit lelijk wordt op de foto door onder andere artefacten.


Kader

Het kader is een soort natuurlijk lijst in je foto. Door een kader te maken om je onderwerp kun je dat onderwerp juist extra nadruk geven.

Kleinbeeld

Het kleinbeeldformaat is zo'n beetje de populairste in de fotografie. Men spreekt over kleindbeeld wanneer het negatief de maat van 35mm of kleiner heeft. In de meeste spiegelreflexcamera's ging vroeger 35mm-film en de huidige full-frame-DSLR's danken hun naam aan dit formaat; de beeldsensor heeft dezelfde afmetingen als een enkele opname van het kleinbeeldformaat.
Ondanks de benanming van 35mm, heeft de film van destijds geen eigenschappen van 35mm. Deze benaming komt uit de breedte van de filmrol inclusief de transportgaatjes.

Kleppenset

Een flitsaccesoire voor in de studio waarbij je door middel van kleppen het licht erg nauwkeurig kunt regelen

Kleurdiepte

Een digitale camera is in staat om drie kleuren op te nemen. Dit zijn de primaire kleuren rood, groen en blauw. Deze kleuren worden, omdat het digitaal is, in bepaalde stapjes opgenomen. Er is voor iedere kleur een bereik van enerzijds zwart, tot anderzijds bijvoorbeeld compleet rood. Het aantal stapjes hierdoor is de kleurdiepte. Wanneer de kleuren worden opgenomen met 8-bits (zoals altijd bij een jpg is) dan zitten er tussen zwart en absoluut rood maar 256 stapjes.
Wanneer je de foto in RAW maakt en de opname is bijvoorbeeld 14-bits, dan is het aantal stapjes veel groter en het verloop ook veel zachter. In 14 bit is het verloop namelijk geregeld in 16384 stapjes. Veel egaler dus.
Het bereik wordt kleurdiepte genoemd

voorbeeldfoto van twee verschillende kleurverlopen

Hierboven zie je twee maal het verloop van de primaire kleuren. Links zie je, omdat er gebruik is gemaakt van een lagere kleurdiepte, het verloop goed door de kleine blokjes. Met name in het groen, omdat het menselijk oog nu eenmaal vatbaarder voor groen is dan voor de andere kleurern. Rechts is het verloop nagenoeg vlekkeloos.

voorbeeldfoto van een kleurenkaart

Kleurenkaart

Een referentiekaart met daarop allerlei verschillende soorten kleuren. Hierdoor kun je op je scherm vrij makkelijk en snel zien hoe je resultaat op je scherm is in verhouding met die kleurenkaart.

Hiernaast zie je een Colorchecker van X-rite. De verschillende vakjes kunnen op een foto door speciale software herkend worden. Hierdoor kan een kleurenprofiel gemaakt worden om met een enkele handeling alle kleuren conform een bepaalde normering te krijgen.


Kleurruimte

Het menselijk oog kan meer kleuren waarnemen dan dat een beeldscherm kan laten zien of een printer kan afdrukken. Toch zijn er voor digitale apparaten ook bepaalde tabellen waarin beperkt wordt welke kleuren zij weer kunnen geven. Deze tabellen noemen we de kleurruimtes. Een standaard kleurruimte is Srgb. Hierin wordt bepaald welke kleuren er gemaakt kunnen worden vanuit de standaard kleuren rood, groen en blauw.
Een ander voorbeeld, die in de meeste digitale camera's ook te kiezen is, is AdobeRGB. Hierbij zijn meer kleuren zichtbaar dan bij Srgb. Nadeel is wel dat de meeste beeldschermen dit niet weer kunnen geven.
Daarnaast zijn er ook nog tal van andere kleurruimtes. Zo werkt een printer met een kleurruimte uit het CMYK-bereik, maar ook Pantone en RAL zijn eigen kleurruimtes.
Bepaalde tinten uit Pantone of RAL (uit de verfindustrie) kunnen bijvoorbeeld niet door een beeldscherm worden weergegeven of afgedrukt worden. Simpelweg omdat de printer of het beeldscherm deze kleur niet weer kan geven omdat de tint buiten het kleurbereik van respectievelijk cmyk of srgb ligt.

voorbeeldfoto van verschillende kleurruimtes
Bron; Wikipedia

Hierboven zie je een afbeelding met daarin verschillende types van kleurruimte. Je kunt goed zien dat ProPhoto RGB meer kleuren heeft dan Srgb.

Kleurtemperatuur

Licht kan verschilldende kleuren hebben. Kaarslicht is een behoorlijk stuk geler dan een xenon-koplamp. Het verschil hierin duiden we in de fotografie aan als kleurtemperatuur. Deze kleurtemperatuur wordt uitgedrukt in K van Kelvin.
Lichtbronnen met een lage kleurtemperatuur (bijvoorbeeld kaarslicht en gloeilampen) duiden we aan met een lage kleurtemperatuur en noemen we ook wel warme lichtbronnen (vanwege het warme gevoel wat ze opwekken)
Licht met een hoge kleurtemperatuur (flitslicht, daglicht) duiden we aan met een hoge kleurtemperatuur en noemen we koude lichtbronnen.

Kleurzweem

Wanneer een foto niet kleurgetrouw wordt weergegeven, maar een beetje een gekleurde gloed heeft, spreken we over een kleurzweem. Deze zwemen komen meestal voor uit het feit dat er met automatische witbalans is geschoten en door reflecties van het onderwerp de camera het net niet goed aan kan sturen.
Ook grote gekleurde reflecterende vlakken, zoals gekleurde muren of een grasveld, kunnen voor kleurzwemen zorgen.

voorbeeldfoto met en zonder kleurzaweem

Op de foto's hierboven zie je links een foto met kleurzweem, een beetje oranje. De foto rechts is naderhand gecorrigeerd in een bewerkingsprogramma. Het asfalt is daar gewoon grijs, zoals het hoort te zijn.

Kodak

Kodak is een Amerikaansbedrijf wat in 1888 werd opgericht door George Eastman. De grootste bekendheid haalde Kodak met het produceren van film, met name 35mm-film. In de jaren 70 hadden ze een marktaandeel van 90% in de VS als het ging om de verkopen van film.
Maar Kodak deed meer. Zo presenteerden ze in 1900 de Brownie, een goedkope camera voor iedereen. Ze zijn nu nog op rommelmarkten voor een habbekrats te koop. Ook ontwikkelde Kodak de allereerste digitale camera (1975) en het Bayer-filter (1976), waren ze de makers van de eerste megapixel-beeldsensor met 1.4 MP (1986).
Kodak bleef toch trouw aan zijn analoge films en kon niet goed genoeg inhaken op de hause die digitale fotografie nam aan het einde van de jaren negentig. In het eerste decenium van deze eeuw ging het slechter en slechter met Kodak totdat er in 2012 de stekker uit werd getrokken en het bedrijf failliet werd verklaard.

Konica

Zie Konica-Minolta.

Konica-Minolta

Konica-Minolta is een Japans electronicabedrijf dat ontstond in 2003 uit de samenvoeging van Konica en Minolta.
Konica, opgericht in 1873, was gespecilaiseerd in fotografische producten. Minolta, opgericht in 1928, maakte daarnaast ook nog onderandere kopieerapparaten en faxen.
Konica-Minolta was als camerafabrikant geen lang leven beschoren. In 2006 kondigde het bedrijf aan te stoppen met haar productie. De cameradivisie werd afgestoten naar Sony die de technologie implementeerde in haar Alpha-camera's.
Momenteel houdt het bedrijf zich bezig met het ontwikkelen en fabriceren van printers en kopieerapparaten. Er is nog wel een optische divisie. Deze houdt zich voornamelijk bezig met producten voor de medische en grafische industrie.

Korrel

In de dagen van de analoge film bevatte de filmrol kristallen van zilverhalogenide. Dit lichtgevoelige deeltje zorgde bij vergrotingen voor een soort effect wat we nu al snel ruis zouden noemen. Bij lichtgevoelige films waren de kristallen groter. Deze spikkels kunnen een heel eigen karakter geven aan een film. Dit werd soms als erg fraai ervaren.
Waar ruis in een hedendaagse camera na een opname met een hoge iso in alle kleuren voorkomt, blijft korrel uniform van kleur.


L

Een aanduiding van fabrikant Canon om de professionele lijn van objectieven te onderscheiden. L staat bij Canon voor Luxury. De objectieven worden gekenmerkt door een rode rand. De kleur van het objectief hoeft niet per definitie wit te zijn, er zijn ook voldoende L-objectieven die zwart van kleur zijn. Voor meer informatie kun je ook kijken in het stuk: Alles over objectieven.

Landscape

Een aanduiding om aan te geven dat de foto is gemaakt in liggend formaat. De breedte is dus groter dan de hoogte. Een kwartslag gedraaid maakt de foto in portrait.

LCD

Liqued Chrystal Display.

Een LCD-scherm van een Nikon D810

Een methode om dankzij vloeibare kristallen een beeld te fabriceren. Dit kan zowel in kleur met hoge resolutie, maar ook vrij eenvoudig in alleen zwart zoals het schermpje bovenop een camera.

Lee Filters

Een Amerikaanse filterfabrikant opgericht in 1967 als onderdeel van de groep Lee Electronics. Lee filters is momenteel onderdeel van fabrikant voor films Panavision. Lee Filters behoren tot de standaard in de industrie. Ze maken filters die je voor objectieven kunt zetten, maar ook gelfilters die je voor lampen kunt plaatsen.

Leica

Leica is een Duitse fabrikant die oorspronkelijk begon onder de naam Leitz. Pas in 1986 werd de naam veranderd naar Leica, wat staat voor Leitz Camera.
Leica staat bekend om haar degelijke kwalitatieve goede camera's. Ze zijn voornamelijk bekend om hun meetzoekercamera's.

Lens

Een element uit een objectief. Een objectief is de complete verzameling van lenzen. Een lens is een geslepen glas of kunststof in een bepaalde vorm waardoor een vergroting of een verkleining ontstaat. Door verschillende lenzen achter elkaar te plaatsen kan een fabrikant een objectief maken.

Lensflare

We spreken over lensflare wanneer er onbedoeld licht in het objectief komt. Dit kan zorgen voor rare reflecties door de lenzen in het objectief.
Juist deze reflectie duiden we aan als lensflare. Lensflare wordt voorkomen door onder andere een zonnekap te gebruiken. Ook is het zo dat betere objectieven, daar zitten namelijk kwalitatief hoogwaardigere lenzen in, minder last hebben van lensflare.
Wanneer men bijna pal tegen de zon in fotografeert kan men ook met goede objectieven last van lensflare hebben.

een foto tegen de zon in

Bovenstaande foto is tegen de zon in. Bovenin en rechts uit het midden zie je de lichte vlekken. Dit zijn reflecties van lenzen; lensflare.

LensBaby

Een apart soort objkectief waar bijzondere effecten mee bereikt kunnen worden. Omdat het voorste element van het objectief in alle richtingen gedraaid kan worden. Hierdoor ontstaat een tilt-effect. Echter is de kwaliteit minder als van een heus tilt/shift-objectief.

een afbeelding van een lensbaby effect-objectief

De LensBaby heeft geen diafragmasysteem. Om toch verschillende openingen te kunnen bieden worden er verschillende verwisselbare schijfjes met gaatjes mee geleverd.

Lensdop

een afbeelding van een lensdop bij een ef 85mm objectief

Om het objectief te beschermen tegen vocht, vuil en beschadidingen wordt het geleverd met twee doppen. Eentje voor de voorkant en eentje voor de achterkant (zie foto).

Lichtmeter

Een lichtmeter is een apparaat dat het licht meet om zo tot een correcte belichting van een scene te komen. D'r zijn twee soorten meters. Vroeger werden er analoge lichtmeters gebruikt. Een lichtgevoelige cel zorgde ervoor dat een metertje uitsloeg. In eerste instantie waren de meters los van de camera. Nadeel van deze lichtmeters is dat ze na verloop van tijd slechter werden omdat de lichtgevoelige cel achteruit ging. Voordeel was dat ze geen batterijen of andere stroombron nodig hebben.
Tegenwoordig werken we met digitale lichtmeters. Het voordeel hiervan is dat de mogelijkheden veel groter zijn dan met een analoge meter.
De moderne camera is ook voorzien van een lichtmeter. Het inkomend licht wordt gemeten en gebruikt door de camera om in automatische standen tot een correcte belichting te komen.

Verschillende lichtmeters

Hierboven zie je zowel een ouderwetse lichtmeter en een nieuwe

Lightroom

Een fotobewerkingsprogramma van de firma Adobe. In tegenstelling tot zware broer Photoshop is Lightroom enkel geschikt voor foto's.
Inmiddels kunnen de basisbewerking alsmede verregaande andere bewerkingen uitgevoerd worden. Daarnaast is Lightroom een programma wat zowel de editor als het beheerprogramma in een enkele interface heeft.

Li-Ion

De hedendaagse accu's in een digitale camera zijn bijna allemaal Lithium Ion-accu's (vandaar de naam Li-Ion). De accu heeft als voordeel dat er een hoge energiedichtheid is, maar het grootste voordeel is toch wel de geringe zelfontlading. Oudere accu's hadden de eigenschap na verloop van tijd zichzelf te ontladen en na korte tijd ongebruikt te zijn dus leeg te zijn. Li-Ion-accu's zijn in staat om onder de juiste omstandigheden na een jaar nog steeds 94% van hun capaciteit te bieden.
Nadeel van de accu's is dat ze relatief duur zijn. Daarentegen gaan ze wel langer mee.

Lichtsterke

Wanneer een objectief een relatief grote diafragma-opening biedt, spreken we over lichtsterke objectieven. Denk hierbij aan objectieven met een diafragmaopening van f/2.8 of groter. Zoomobjectieven zul je zelden vinden met een grotere opening dan f/2.8. Objectieven met een vast brandpunt gaan in de regel wel groter.

Live-view

De benaming van de mogelijkheid om te zien wat er gebeurd op de achterkant van de camera via het scherm. Normaal gesproken moet men bij een DSLR-camera door de zoeker kijken om te zien wat voor beeld men maakt. Via Liveview kan men ook achterop het schermpje kijken. Digitale Compactcamera's werken al langer volgens dit systeem. Bij een DSLR dient de spiegel opgeklapt te zijn en het sluitergordijn open te zijn om licht op de sensor te laten vallen en dit door te geven aan het schermpje achterop de camera.

Lomografie

Een bepaalde manier van fotograferen met analoge film. De kwaliteit van de foto is ondergeschikt aan de inhoud. En de inhoud moet ook een beetje losjes zijn en niet te geregiseerd. Er zijn voor lomografie tien regels. Deze regels zijn al niet te serieus. Onder andere dat je je niet vooraf druk moet maken hoe de foto wordt. En achteraf ook niet.
Lomografie is een beetje een experimentele vorm van straatfotografie.

Low Key

Bij Low-key spreken we over een vorm van fotografie waarbij hoofdzakelijk donkere tinten naar voren komen. De foto's bevatten vaak veel zwart, maar low-key is ook mogelijk met andere kleuren erin. Bij low-key is het niet zo erg als details tegen elkaar wegvallen omdat het te donker is, zolang de details maar niet belangrijk zijn in de foto.

Een low-key-foto

Hierboven zie je een low-key foto van een zwangere dame. Er is gebruik gemaakt van één lamp. Een striplilght stond aan de voorkant van het model gepositioneerd. Met een reflectiescherm aan de andere kant kon ook haar elleboog iets teruggehaald worden.

Lumen

Waar de sterkte van lichtbron wordt uitgedrukt in Candela, is het resultaat daarvan de Lumen. Wanneer een lichtbron met een kracht van 1 Candela op 1 meter afstand een vierkant vlak van 1x1 meter beschijnt, dan valt er op dat vlak op dat moment 1 lumen.

Lux

Een eenheid voor het aantal lumen per vierkante meter. Als voorbeeld, de zon geeft ongeveer 100.000 tot 130.000 lux, de verlichting op kantoor ongeveer 500 lux.


M42-vatting

Een schroefdraadvatting voor objectieven. De afmetingen van de draad is M42, metrische schroefdraad met een diameter van 42.
De M42-vatting werd voor het eerst gebruikt in 1949 door Zeiss en later door Praktica.
Door de makkelijke constructie is de M42-vatting ook vrij veel gebruikt door andere fabrikanten waardoor het een vrij universele manier was van objectief/camera-bevestiging. De vatting is ook bekend onder de noemer P-draad.

M (camera stand)

Stand M

Ook wel aangeduid als "Manual". In stand M heb je zelf de volledige controle over de sluitertijd en het diafragma. De lichtmeting in de camera werkt nog wel (dus je kunt altijd controleren of je foto correct belicht zal zijn) maar de camera zal niet automatisch compenseren als een foto te donker of te licht dreigt te worden.

Vooral in situaties waar het licht hetzelfde blijft maar de achtergronden kunnen wisselen (en daarmee je lichtmeting in de war gooien) kan stand M uitkomst bieden.


Macro

Een vorm van fotografie waarbij een vergroting van 1:1 wordt gehaald. Onderwerpen worden dus net zo groot op de sensor weergegeven als in de werkelijkheid.
Om dit te bereiken hebben fabrikanten objectieven gemaakt die in staat zijn om dichterbij scherp te stellen dan normale objectieven; dit zijn de zogenoemde macro-objectieven. Daarnaast zijn er ook nog andere mogelijkheden. Het is mogelijk om met een voorzetlens dichterbij scherp te stellen en ook tussenringen kunnen de scherpstelafstand verkorten.
Een stapje verder is mico-fotografie.

Macroflitser

Wanneer men macro-opnames maakt, bevind het object zich vaak erg dicht bij de voorkant van het objectief. Een normale flitser op de camera kan daar geen licht brengen omdat het objectief hier een schaduw op werpt. Speciaal hiervoor zijn speciale macro-flitsers ontworpen die voor op het objectief zitten en zo het onderwerp direct kunnen verlichten.
Deze flitsers hebben meestal geen indrukwekkend vermogen, maar omdat het onderwerp zo relatief dichtbij is, is dat ook geen probleem.

Macrorail

Een macrorail is een hulpstuk wat je kan helpen bij het scherpstellen.

voorbeeldfoto van een macrorail

Hierboven zie je een eenvoudige macrorail. Middels het stelwiel kun je de camera erg nauwkeurig naar voren of naar achteren bewegen waardoor je erg precies kunt scherpstellen.

Mamiya

Een Japanse fabrikant die zich hoofdzakelijk begeeft in het segment van middenformaatcamera's. Daarnaast produceren zij ook objectieven.

Manfrotto

Manfrotto is de marktleider als het gaat om statieven voor camera's en verlichting. Het bedrijf is oorspronkelijk opgericht door Italiaans fotojournalist Lino Manfrotto eind jaren 60. Het eerste statief kwam in 1974.
In 1989 werd Manfrotto overgenomen door The Vitec Group (tevens eigenaar van Gitzo)

Meetzoeker

Een type camera waarbij het beeld wat je door de zoeker ziet, niet hetzelfde is als wat er door het objectief naar binnen komt. Bij een SLR-camera kijk je via een spiegel en een prisma door het objectief naar je onderwerp. Bij een meetzoeker kijk je door een aparte zoeker. Deze zoeker is soms wel met een spiegelconstrucite verbonden aan het objectief. Op deze manier kun je toch controleren of je beeld meteen in focus is.

Megapixel

De aanduiding voor een miljoen pixels.

Metadata

Buiten de beeldinformatie in een foto kan er ook meer informatie aanwezig zijn. de metadata is een verzamelnaam voor alle extra informatie die aanwezig is. Denk hierbij een onder andere EXIF-informatie of IPTC-informatie.

Micro

Wanneer het object groter op de beeldsensor geprojecteerd wordt dan dat het in werkelijkheid is, spreekt men over micro-fotografie.
Canon heeft hier een specialistisch objectief voor; de MP-e 65mm. Hiermee is het mogelijk om objecten tot 5 keer groter dan de werkelijkheid weer te geven. Andere manieren om op micro-niveau te fotograferen is door middel van twee objectieven op elkaar te monteren met behulp van bijvoorbeeld een aparte tussenring.

Microdrive

Een soort voorlopen van de Compact Flash geheugenkaart.
De Microdrive, een uitvinding van computerfabrikant IBM, heeft geen vast geheugen, maar maakt gebruik van een soort kleine harde schijf. Sinds de invoering van Compact Flash, wat dezelfde afmetingen heeft, wordt de Microdrive niet meer gebruikt.

micro-four-thirds

Een sensorformaat wat ongeveer de helft kleiner is dan full-frame. Daarnaast ook een kenmerkende beeldverhouding van 4:3 terwijl 3:2 gebruikelijk is in het 35mm-kleinbeeldsegment. Micro-Four-Thirds wordt in de regel afgekort tot MFT.
Het voordeel van het systeem is dat met een kleinere sensor ook een kleinere camera gemaakt kan worden en dat de productie goedkoper is. Ook het gebied wat scherp is, is groter. Hoewel dit laatste ook weer als een nadeel gezien kan worden. Ander nadeel is dat er relatief veel ruis optreedt bij sensoren met een hogere resolutie qua megapixels.

Middenformaat

Een camerasysteem waarbij het opnamemedium behoorlijk groter is dan bij een kleinbeeldcamera. In de regel is het opnamevlak ongeveer 7 x 6 centimeter of 6 x 4.5 centimeter. Een oppervlak van respectievelijk 49 of 27 vierkante centimeter. Waar kleinbeeld nog geen 9 vierkante centimeter biedt. Op deze manier kan middenformaat veel meer detail bevatten en uiteindelijk grotere afdrukken maken. Een middenformaatcamera is over het algemeen ook nog gewoon hanteerbaar.
Naast analoge middenformaatcamera's zijn er ook digitale uitvoeringen. Hoewel de kwaliteit van deze camera's over het algemeen erg goed is, is de prijs vaak een veelvoud van een goede kleinbeeldcamera.

Minolta

Zie Konica-Minolta.

Mirror Lock-up (MLU)

Een modus van de camera waarbij de spiegel al omhoog geklapt is voordat men op de ontspanknop heeft gedrukt. Dit heeft alsvoordeel, bij foto's met een lange sluitertijd, dat eventuele trillingen veroorzaakt door het bewegen van de spiegel, voorkomen worden.
Het enige wat beweegt is dus het sluitergordijn.

MMC (MultiMediaCard)

Sandisk en Siemens ontwikkelden in 1997 gezamelijk de MMC. Een geheugenkaart met externe contacten.
De kaartjes zijn inmiddels achterhaald door kaarten van het SD-formaat. Beide kaarten hebben ongeveer dezelfde afmetingen en MMC-kaarten passen daardoor meestal ook in houders voor SD-kaarten. Een SD-kaart is wel veel sneller. Waar een SD-kaart met maximaal ruim 800 mb/sec. kan werken, houdt het voor een MMC-kaart al op bij 20 mb/sec.

Monoblok

Aanduiding voor een studioflitser waarbij de voeding in de flitser is ingebouwd. Je steekt er dus gewoon een stekker in en hebt niet een los aggregaat nodig. Nadeel is dat ze vaak net iets minder krachtig zijn, maar wel goedkoper.

Monopod (eenbeenstatief)

Een monopod is een vorm van een statief, maar dan ontbreekt het aan twee poten. Je kunt je camera dus niet loslaten, dan valt ie gewoon om. Wel is het makkelijk bij erg zware objectieven. Waar het soms zwaar kan zijn om enkele kilo's een lange tijd omhoog te moeten houden, kan een monopod uitkomst bieden. Daarnaast is het ook een geweldig middel om de verticale bewegingen tijdens het fotograferen op te lossen.

MRW

Het RAW-Formaat van de fabrikant Minolta.

MS (Memory Stick)

Het geheugenmedium van het merk Sony. Sony ontwikkelde het in de jaren 90 en inmiddels kent het vele varianten. Sony ontwikkelt de geheugenkaart nog steeds en komt met enige regelmaat nog steeds met nieuwe varianten op de markt.


ND-filter

Een ND-filter is eigenlijk niet meer dan een filter wat alles donkerder maakt. Soms is er teveel licht aanwezig en is het niet mogelijk om de belichtingstijd korter te maken, het diafragma verder te sluiten of het iso te verlagen. Een ND-filter kan dan de oplossing bieden.
Er zijn ook filters die gedeeltelijk donker zijn; de ND-grad filters. Deze filters stellen de fotograaf in staat om bijvoorbeeld een lichte lucht donkerder te maken, maar het landschap niet.

NEF

Het RAW-Formaat van de fabrikant Nikon.

Negatief

Een negatief is een halffabrikaat. Je kunt er nog niet echt iets mee zonder er iets extra's voor te doen. Het negatief is het resultaat van een belichte film of ander medium met lichtgevoelige laag (bijvoorbeeld een glasplaat) De film bevat een lichtgevoelige laag van zilverzouten die tijdens het belichten transformeren tot een fijn laagje zilver vervormen. Bij het ontwikkelen vormen de zilverkerning pas echt zwarte delen. De delen die het meest belicht zijn zullen het donkerst worden. Daardoor worden de lichte en donkere partijen omgedraaid en spreken we van een negatief.

Een positief en negatieve afbeelding

Hierboven zie je links een positief beeld, rechts een neagtieve uitvoering ervan. De lichte partijen zijn het donkerst weergegeven. De donkere partijen zijn het lichtst in het negatief.

Nikon

Nikon werd opgericht in 1917 en is een Japanse firma die zich enkel en praktisch alleen bezig houdt met de productie van fotoapparatuur. Er worden ook wel andere optische producten zoals bijvoorbeeld meetapparatuur, verrekijkers en vizieren gemaakt, maar fotoapparatuur vormt de hoofdmoot.

Nikkor

De objectieven van Nikon worden niet onder de eigen naam gefabriceerd, maar onder de naam Nikkor. Oorspronkelijk wilde Nikon alleen de beste objectieven uit haar gamma aanduiden met de merknaam Nikkor, maar inmiddels is het zo verbreed dat alle objectieven onder de naam Nikkor geproduceerd worden.


Objectief

Vaak wordt gesproken over lens, maar dit is eigenlijk verkeerd. Een lens zit in het objectief. Het objectief is een verzameling van lenzen. Zie ook het stuk: Alles over objectieven.

Octabox

Octabox

Een softbox met acht hoeken

Waar een normale softbox een vierkante of rechthoekige reflectie in ogen geeft, zal een octabox meer een ronde reflectie geven. Daardoor oogt het geheel ook natuurlijker.


Omni-bounce

De omni-bounce is een hulpstuk van de Amerikaanse fabrikant Sto-Fen. Een omni-bounce is een kunststof opzetstuk voor op je reportageflitser waarmee het flitslicht niet alleen recht uit de flitskop komt, maar ook nog enigzins rond wordt geworpen. Wanneer men de flitser dan omhoog richt, zal het flitslicht niet alleen via de reflecties van bijvoorbeeld een plafond op je onderwerp komen, maar toch nog een beetje recht van voren.

Een Omnibounce op een flitser en eentje ervoor

De omni-bounce werkt wel binnen, als je flitslicht tegen iets kan reflecteren. Buiten heeft het weinig zin. Het wolkendek is te ver weg om tegenaan te reflecteren.

Onderbelichten

Men spreekt over ondebelichten wanneer men een foto bewust donkerder maakt dan dat de lichtmeter aangeeft. Vooral wanneer er veel donkere partijen in de foto zijn, zoals bij low-key, kan het verstandig zijn om bij het maken van de foto al onder te belichten. Hierdoor zullen de zwarte delen van de foto ook zwart zijn. In een automatische modus van de camera zal de camera donkere partijen lichter willen maken om tot een correct belichte foto te willen komen. Donkere partijen in de foto zullen daardoor te licht weergegeven worden. Door onder te belichten is dit bij het maken van de foto al te voorkomen.

Ontspanknop

De knop waarmee je daadwerkelijk je camera in gang zet om de foto te maken.

Ontspanvertraging

Op het moment dat je op de ontspanknop drukt wordt de foto nog niet meteen gemaakt. In de tussentijd worden er nog verschillende checks uitgevoerd. Dit neemt een beetje tijd in beslag. Deze tijd wordt de ontspanvertraging genoemd. In het geval van Canon is deze tijd de tijd van het doordrukken van de ontspanknop tot aan het moment dat de spiegel begint te bewegen. De ontspanvertraging is dus zonder de tijd die alle mechanische delen in de camera nodig hebben om te bewegen.

Optische zoom

Wanneer men kan zoomen door de optische eigenschappen van een objectief te veranderen, spreekt men over optische zoom. In tegenstelling tot digitale zoom, gebeurd optische zoom in het objectief. De kwaliteit van het uiteindelijke beeld is daardoor ook veel beter.

ORS

Het RAW-Formaat van de fabrikant Olympus.

OS (Optical Stabilizer)

De beeldstabilisatie van fabrikant Sigma.

Olympus

Een Japanse fabrikant van optische produkten en fototechniek. In 1919 werd het opgestart met hoofdzakelijk microscopen en thermometers.
In 1936 maakten ze hun eerste camera; de Semi-Olympus I. In 1959 brachten ze de befaamde Olympus Pen uit, een halfbeeld camera. Dat wil zeggen dat men maar de helft van het oppervlakte van een kleinbeeldfilm gebruikte en zo 72 opnames uit een rolletje voor 36 kon halen.
In 2009 introduceerde Olympus een digitale versie van de Pen; een camera met een sensor van het formaat micro-four-thirds.

Overbelichten

Men spreekt over overbelichten wanneer men de foto lichter maakt dan dat de lichtmeter aangeeft. Wanneer er vooral veel lichte partijen zijn (zoals met sneeuw) zal de automatische lichtmeter van de camera de foto donkerder willen maken waardoor lichte partijen te donker worden.
Door over te belichten wordt dit gecompenseerd en blijft het witte ook daadwerkelijk wit.


Stand P

P (camera stand)

Een automatische stand op de camera waarbij de camera zowel sluitertijd en diafragma bepaalt.

In tegenstelling tot automatische standen is er nog wel wat controle. Zo kun je in stand P bijvoorbeeld wel in RAW fotograferen waar dat in standen als "portret" en "sport" "wellicht niet kan.


P-vatting

Zie ook M42-vatting.

Panorama

Men spreekt over een panorama wanneer de beeldverhouding breder is dan de standaard 3:2-verhouding. Het liefst nog behoorlijk veel breder.

voorbeeldfoto

Hierboven zie je een panoramafoto in de verhouding 21:6.
panoramafoto's worden veelal gebruikt bij overzichtsfoto's waarbij het grote gedeelte lucht, wat er bij een normaal formaat bij zou komen, niet interessant is voor het verhaal van de foto.

Parallax

Wanneer het onderwerp door de zoeker onder een iets andere hoek wordt gezien als door het objectief, dan spreekt men van een parallax. Dit is bij een SLR-camera nooit het geval omdat je door de zoeker hetzelfde ziet als wat er door het objectief komt.
Bij meetzoekers, of bij TSLR's, kan dit wel het probleem zijn. Dit is vooral wanneer onderwerpen dichtbij de camera zijn.

Panning

Een techniek die veelal bij autosportfotografie gebruikt wordt. Hierbij wordt een object met een bepaalde beweging nauwkeurig gevolgd zodat het object stilstaat op de foto. Maar door een relatief langzame sluitertijd zal al het andere (zoals de wielen en de achtergrond) bewogen zijn waardoor het effect van beweging versterkt wordt. Deze techniek vergt wat oefening.

voorbeeldfoto panning

De bovenstaande foto is gemaakt met een sluitertijd van 1/80. Door de hogere snelheid van de auto en de roterende beweging van de camera die gelijkblijft met de auto, raakt de achtergrond bewogen. Ook de roterende beweging van de wielen worden door de langzame bewogen omdat ze te snel draaien.

PEF

Het RAW-Formaat van de fabrikant Pentax.

PPI

Een aanduiding in de grafische wereld voor het aantal Pixels per Inch.

Pentax

Pentax werd in 1919 in Japan opgericht. Naast fototoestellen en verrekijkers, maakt het bedrijf ook optische instrumenten voor de medische wereld.
Leuk feit is dat het bedrijf begon als Asahi Optical Joint Stock Compagny. De naam Pentax kwam na een uitvinding van ze op het gebied van de zoeker. Ze ontwikkelde namelijk in 1957 de Pentaprismazoeker. Een zoeker waarbij het licht door een speciaal geslepen glas wordt geleid van spiegel naar de zoeker.
Pentax maakte niet alleen camera's met het 35mm formaat, maar ook middenformaatcamera's.
In 2008 werd Pentax onderdeel van Hoya. In 2011 verkocht Hoya het weer door aan Ricoh.

Picasa

Picasa is een organisatieprogramma voor foto's wat in 2002 werd uitgebracht door Lifescape. Twee jaar later werd het overgenomen door Google.
De naam is een samentrekking van de naam van Pablo Picasso en het spaanse Mi Casa (mijn huis).

Pinhole

Een camera zonder echt objectief. Het licht komt door een erg kleine opening binnen. Dit is meestal een gewoon klein geprikt gaatje. Hierdoor fungeert de camera meer als een camera obscura.

Pixel

Vaak wordt ten onrechte aangegeven dat een beeldsensor een x-hoeveelheid aan pixels heeft. Maar een pixel is enkel het resultaat van wat er door de camera geleverd wordt. De beeldsensor ontvangt het licht door het objectief en verwerkt dit naar een digitaal signaal. Door met een filter een kleur aan dat signaal te geven kan later een nieuw puntje gevormd worden wat het resultaat is van verschillende ontvangers (zie ook bayerfilter)
Dit resultaat wordt omgezet naar een enkel puntje in het digitale bestand: de pixel. Deze pixel is dus een enkel vierkantje van de uiteindelijk foto. Wanneer een beeldsensor een opname mogelijkheid heeft van 8 Megapixels, dan zal de uiteindelijke foto uit 8.000.000 pixels bestaan.

Plug in

Een stukje software wat extra wordt toegevoegd aan een programma. Zo zijn er plug ins voor Photoshop die zich speciaal toeleggen op het omzetten van een foto naar zwart/wit. Hoewel deze plug ins aan de prijs kunnen zijn, maken ze bepaalde handelingen wel sneller en makkelijker dan wanneer je dezelfde weg in een bewerkingsprogramma moet bewandellen.

Bekende fabrikanten van plug-ins zijn Nik (inmiddels in handen van Google) en OnOne.

voorbeeldfoto pocketwizard

Pocketwizard

Pocketwizard is een Amerikaanse fabrikant die zich toelegt op zendersystemen. Ze maken zenders/ontvangers van hoge kwaliteit waarmee het mogelijk is om bijvoorbeeld flitsers of camera's nog op grote afstand te besturen. Onder ideale omstandigheden zelfs tot 500 meter.

De zenders hebben de mogelijkheid om verschillende kanalen te kiezen waardoor er met verschillende zendersystemen door elkaar gewerkt kan worden. Daarnaast hebben ze zenders die ook TTL-informatie voor de juiste sterkte van de flitser doorsturen.

Hiernaast zie je een Pocketwizard Multimax II op een camera zitten.


Polarisatiefilter

Een speciaal filter waar het licht enigzins tegengehouden kan worden. Licht beweegt zich wel in een rechte lijn, maar doet dit in een grillig patroon. Door een polarisatiefilter te gebruiken wordt dit grillige patroon enigzins geblokkeerd waardoor het licht zich anders zal gedragen. Met een polarisatiefilter is het op die manier mogelijk om luchten nog donkerder te maken of om reflecties van glazen objecten en water te elimineren.
Een circulair polarisatiefilter heeft daarnaast nog eens de eigenschap dat je het kunt ronddraaien op het frontelement van je objectief, met als voordeel dat je het effect dus sterker kunt maken of niet.

Meer informatie vind je ook in het losse artikel over het circulair polarisatiefilter.

Polaroid

De fabrikant staat bekend als DE fabrikant waar foto's instant uit de camera kwamen rollen. Bij het maken van de foto werd niet een film belicht, maar een stukje fotopapier waar na enkele seconde drogen men een foto in handen had. Maar de Amerikaanse firma ontwikkelde bijvoorbeeld ook het polarisatiefilter

Portrait

Een aanduiding om aan te geven dat de foto is gemaakt in staand formaat. De hoogte is dus groter dan de breedte. Een kwartslag gedraaid maakt de foto in landscape.

Portretfotografie

Een populaire vorm van fotografie, zeker onder de amateurfotografen. Bij portretfotografie beeld men een persoon af.

Prime

Een objectief met een vast brandpunt wordt ook wel aangeduid als een prime.

Prisma

Een prisma is een geslepen blokje glas in de zoeker van de camera. Het zorgt ervoor dat het licht wat de camera binnenkomt en door de spiegel omhoog wordt gestuurd, weer gekanteld wordt naar de het stukje van de zoeker waar jouw oog zit. Een spiegeltje zou niet werken omdat het beeld dan ondersteboven komt staan.

PS (Photoshop)

Een bewerkingsprogramma voor foto's van de firma Adobe. Ontstaan in de jaren 80 en inmiddels uitgegroeid tot wat alweer verscheidene jaren de standaard in de fotowereld is. Naast verwerking voor foto's biedt Photoshop ook uitgebreide mogelijkheden voor ander grafisch werk.





Woordenlijst a - h   Terug naar boven   Terug naar de tips   Woordenlijst q - z


Fotojeroen per mail Fotojeroen op 500px Fotojeroen op Google+ Fotojeroen op Facebook Fotojeroen op 1x Fotojeroen op Youtube