Introfoto focus stacking in Photoshop

Focus Stacking in Photoshop CC


Focus stacking, sorry er is geen fatsoenlijke Nederlandse term, is het stapelen van verschillende foto's en die omzetten tot één foto waarop veel meer scherp is. Bij iedere foto ligt de scherpte iedere keer net iets op een ander punt.


Focus stacking is een oplossing van een probleem waar je soms in de praktijk tegenaan kunt lopen; scherptediepte. Laat ik daar dus eerst eens verder op induiken;


Download dit document in PDF

Inhoudsopgave

Wat is scherptediepte
Het maken van de foto's
Het bewerken in Photoshop
In een video uitgelegd



Wat is scherptediepte


Als je het hebt over scherptediepte dan heb je het over een gebied wat scherp is in de foto. Dit is van een paar dingen afhankelijk:

• Een kleinere diafragmaopening (hoger f-getal) zorgt voor meer scherptediepte in je foto. Een foto met diafragma f/2.8 zal minder scherptediepte hebben dan een foto met diafragma f/11.0.
• Een langer brandpunt van je objectief, bijvoorbeeld 200mm, heeft een kleinere scherptediepte dan bijvoorbeeld een groothoek van 17mm.
• Als je onderwerp dichter bij de camera staat zul je een kleinere scherptediepte hebben dan wanneer het onderwerp ver weg is. Op focusstand oneindig is de scherptediepte groter dan op bijvoorbeeld 50 centimeter.
• Een kleinere sensor zal een grotere scherptediepte hebben dan een grotere. Full frame heeft een kleine gebied scherp dan een camera met een crop-factor.

Om een voorbeeld aan te halen;

Twee foto's eentje met een open diafragma en eentje met een gesloten diafragma

De linker foto is gemaakt op f/2.8 en de rechter op f/11.0. Je ziet het verschil. Bij de linker is nog niet eens het complete zadel scherp. Bij de rechter zijn ook de fietsen die er achter staan goed te zien.

Wanneer je een foto van voor tot achter scherp wilt hebben, dan zou je dus zeggen dat je een zo hoog mogelijk f-getal, of zo klein mogelijke diafragma-opening, moet nemen. En dat je daarnaast een objectief met een weids brandpunt moet gebruiken waarbij je onderwerp zo ver mogelijk weg ligt. Dat is de theorie. En daar is in de praktijk soms heel veel mis mee.

Van mijn gewone objectieven is de EF 24mm f/2.8 USM het exemplaar met het weidste brandpunt. Zou ik dan op 24mm en diafragma f/22.0 fotograferen, dan heb ik de grootst mogelijke scherptediepte. Als ik mijn onderwerp dan op 2 meter zet, dan is dat van voor tot achter scherp;

Een voorbeeldfoto op 24mm met een geknepen diafragma op 2 meter van mijn onderwerp

Je ziet hierboven ook meteen mijn probleem. Omdat ik met relatief veel groothoek werk en toch op een behoorlijke afstand zit, twee voorwaarden die een groot gebied van scherpte garanderen, krijg ik ook heel veel op de foto waar ik niet op zit te wachten.
Dat tentje, die flitsstatieven, de achtergrond. Allemaal dingen waar jij voor mij als kijker niets aan hebt. Ja, het is een leuk kijkje in de studio. Maar het gaat mij om de schaakstukken. Die wil ik je laten zien.

De uitgesneden foto van een groothoek

Als ik al die informatie van mijn foto moet wegsnijden dan houd ik een foto zoals hiernaast over. De oorspronkelijke foto had een afmeting van 8688 x 5792 pixels. Zeg maar 50 megapixels. Na het uitsnijden van de schaakstukken hield ik nog maar een afbeelding van 1870 x 1247 pixels over. Ik gooi dus een hele berg weg. Dat is zonde. Niet alleen omdat ik wel betaald heb voor die omliggende pixels maar belangrijker nog; omdat ik zo de resolutie van de uiteindelijke foto wel erg beperk. Voor internet is er nog wel iets mee te doen. Maar voor drukwerk word het toch krap aan.

Je wilt je onderwerp dus beeldvullend in beeld brengen. En dan kan ik dichterbij gaan zitten of een langer brandpunt kiezen. Ik kies voor het laatste. Niet omdat ik lui ben maar omdat het perspectief van een langer brandpunt ook beter is in dit geval. Ik krijg er minder omgeving mee op de foto. Ik kan ook dichtbij kruipen met mijn groothoek maar dan zijn de schaakstukken aan de achterkant veel kleiner dan die aan de voorkant.


Ik kies een EF 100mm f/2.8 macro om de foto's te maken. Daardoor kan ik veel dichterbij komen. Ik wil ook niet op diafragma f/22.0 fotograferen. Daar heb ik veel flitsvermogen voor nodig en ook zorgt een diafragma-opening die zo klein is ook weer voor extra onscherpte vanwege dat piepkleine gaatje.

Ik wil mijn foto's gewoon netjes op f/5.6 maken. En als ik dat dan doe, dan krijg je de volgende foto als ik op het voorste puntje van het schaakbord scherpstel:

Een voorbeeldfoto op 24mm met een geknepen diafragma op 2 meter van mijn onderwerp

Je ziet dat de voorste toren, rechtsonder, mooi scherp is. Maar verder naar achteren verlies ik al snel scherpte. En het is natuurlijk wel de bedoeling dat er een foto komt die van voor tot achter scherp is. Dit is een dus voorbeeldfoto waarin je goed kunt zien dat een kleine scherptediepte niet altijd even gewenst is.
Zeker niet bij productfoto's.

Je kunt dat oplossen met dure specialistische tilt/shift-objectieven. Maar het kan ook eenvoudiger door middel van focus-stacking.


Het maken van de foto's


Wanneer je door middel van focus stacking een foto wil maken die van voor tot achter scherp is, dan red je het niet met één foto. Je moet er meerdere maken. Hoe meer, hoe beter. Nu moet je niet denken dat je in het geval van dit schaakspel wel 100 foto's moet maken. Dat is ook wat overkill. Ik zou er een stuk of 10 maken. Gelijk verdeeld over het voorste schaakstuk tot het achterste. Kijk maar eens naar het schema hieronder;

Een zij-aanzicht met daarop aangegeven waar de foto's scherp moeten zijn

Hier zie je de schaakstukken van opzij. De rode streep is iedere keer het punt waarop ik scherptel. Wat ik dus ga doen is meerdere foto's maken waarbij de scherpte iedere keer dus overlapt. Niet alles hoeft dus scherp te zijn per losse foto. Steeds gaat de scherpte een beetje naar achteren. Op die manier maak ik verschillende foto's waarbij op iedere foto dus wel iets scherp is van het schaakbord.

Je hebt daar om te beginnen een statief voor nodig. Dit kun je niet uit de hand doen. Je wilt namelijk bij iedere foto dat de hoek hetzelfde is. Als je bij de ene foto lager zit dan de andere kan Photoshop daar straks niet mee werken en krijg je rare resultaten. Een stevig statief is dus verplicht.

En vervolgens is het foto's maken. Je begint vooraan en werkt zo langzaam naar achteren. Ik zou handmatig focussen al dan niet met de hulp van live-view. Iedere keer verleg je de focus iets naar achteren. Eventueel kun je er nog een liniaal langsleggen om iedere keer dezelfde afstand naar achteren te gaan qua focus.

Uiteindelijk levert het dus een overzicht van 9 foto's op. Ik zei eerst wel 10 maar 9 past gewoon mooier in dit overzicht hieronder:

Een overzicht van alle losse, nog te stacken foto's

Zorg dat je voldoende foto's maakt. Je kunt je beperken tot bijvoorbeeld vier foto's maar dan zul je zien dat er tussen de, in het geval van mijn voorbeeld, ook onscherpte tussen de schaakstukken zit. Dit zal erg raar ogen:

Nu moet ik in Photoshop vertellen dat deze 9 foto's samengesmolten moeten worden tot een nieuwe.


Het bewerken in Photoshop


Je moet zorgen dat de foto's in Photoshop allemaal in één document staan en in lagen boven elkaar. Belangrijk is dat de volgorde van de foto's ook klopt. Het maakt niet uit of de laatste foto nu bovenop ligt of de eerste foto. Als je maar zorgt dat de volgorde van foto's klopt. Ik leg altijd de eerst genomen foto onderop en vervolgens plak ik daar iedere volgende foto bovenop. Heb je de foto's niet in volgorde liggen dan snapt Photoshop het niet.

Vervolgens moet je Photoshop vertellen dat dit eigenlijk allemaal dezelfde onderwerpen zijn en dat je graag zou zien dat Photoshop dat allemaal gelijk uitlijnt.
Wanneer je namelijk foto's maakt en je verschuift iedere keer de scherpte een beetje, dan kan het toch zijn dat je net aan je statief komt en dat de foto een paar pixels verschoven is. Geen probleem want Photoshop kan dit voor je corrigeren.

Keuzemenu voor het uitlijnen van de foto's

Je selecteert daarvoor alle lagen. Dit doe je door de onderste of bovenste te selecteren, SHIFT ingedrukt te houden en de bovenste of onderste te selecteren. Alle lagen daartussen worden dan mee geselecteerd. Of je houd CTRL ingedrukt en klikt ze allemaal los aan.

Vervolgens ga je naar het menu bewerken in de menubalk bovenin en klik je op Lagen automatisch uitlijnen. Je krijgt dan het venster hiernaast met verschillende opties. Je kunt gewoon lekker lui zijn en Automatisch als optie kiezen.
Photoshop zal vervolgens aan de slag gaan en de lagen stuk voor stuk bekijken en netjes uitlijnen.


Keuzemenu voor het overvloeien van de foto's

Nu hoef je eigenlijk nog maar één stap te maken in Photoshop. Je moet de lagen ook door Photoshop laten bekijken en de software zal dan zelf de scherpte vinden en die stukken door een masker zichtbaar maken. Van iedere foto blijven dus alleen de scherpe delen zichtbaar. Je vind deze functie ook in de menubalk onder bewerken maar je kiest dan voor Lagen automatisch overvloeien.
Wederom krijg je een menu met daarin de optie om ze te stapelen. Dat is wat je wilt dus selecteer je dat. Nu gaat Photoshop wederom aan het rekenen. Heb je een rappe computer is het zo gebeurd en is ie niet zo snel, dan haal je nu koffie.


Photoshop maakt van iedere laag een laagmasker en daarin wordt gemaskeerd wat er niet scherp is. Al die lagen boven elkaar geven dan een foto aan die alleen de scherpte overhoudt.

Je kunt de foto tot één laag terugbrengen door met rechts op een laag te klikken en te kiezen voor Eén laag maken.
Zo simpel is het:

Het resultaat van de gestackte foto's

Je ziet in de foto hierboven dat de schaakstukken van voor tot achter scherp zijn. Precies zoals ik het wilde hebben en nog belangrijker; op een fatsoenlijke resolutie. Natuurlijk heb ik er nog een beetje afgesneden en is deze foto bewerkt. Eindproducten rollen nu eenmaal niet uit de camera. Maar toch heeft deze foto oorspronkelijk nog een resolutie van 7653 x 5102 pixels. Dat is tenminste nog iets waar ik ook in de praktijk nog iets mee kan.



In een video


Natuurlijk kan ik me voorstellen dat je helemaal niet zo'n lezer bent. Liever lui achterover zitten en gewoon lekker kijken. Dat kan natuurlijk ook.
In de video hieronder laat ik je het proces van het stacken in Photohsop zien:





Werken met curven in Photoshop   Terug naar boven   Terug naar de tips   Doordrukken en tegenhouden in Photoshop


Fotojeroen per mail Fotojeroen op 500px Fotojeroen op Google+ Fotojeroen op Facebook Fotojeroen op 1x Fotojeroen op Youtube