Introfoto Panorama

Hoe maak je een 360-graden-foto?


Een foto voor internet waarbij je naar links kunt kijken, naar rechts, naar boven en naar onderen. Alle kanten, echt 360 graden rondom. Het ziet er leuk uit en het is eigenlijk helemaal nog niet eens zo moeilijk om te maken.


In dit artikel neem ik verschillende dingen met je door. Wat heb je nodig? Hoe maak je de foto's en hoe zit het met de software?

Download dit document in PDF

Inhoudsopgave

Apparatuur
Instellen
Het maken van de foto's
Software
Publiceren

Met een 360-graden-foto maak je verschillende foto's. Later zal de software deze foto's samensmelten tot een enkele afbeelding die met wat code weer tot een interactieve presentatie voor internet leidt. Zo, dat is het echt in een notendop. Simpel toch?

Op zich is het ook niet zo moeilijk maar er komt wel wat meer bij kijken.


De apparatuur


Camera en objectief

Ik spreek geen raadsels als ik zeg dat je natuurlijk een camera nodig hebt. Foto's maken zonder is wel wat lastig. Maar met alleen een camera ben je er natuurlijk niet. Het maakt natuurlijk geen bal uit welke camera je gebruikt. Een eenvoudige DSLR hoeft heus niet minder mooie panorama's te maken dan een super-deluxe-dure-DSLR. Er moet ook nog een objectief voor en dat is misschien wel even opletten.

Populair zijn de fish-eye-objectieven. Dit zijn objectieven die in één keer heel veel beeld vast laten leggen. Een beetje extreme groothoek zeg maar. Ik werk zelf met een Canon EF 15mm f/2.8 fish-eye en deze laat diagonaal een beeldhoek van 180 graden op een full-frame camera zien. Een 14mm groothoek van Canon komt maar tot 114 graden. Die fish-eye-constructie maakt die beeldhoek dus nog veel groter.

Het nadeel van een fish-eye is dat het objectief behoorlijk vervormt. Zeker als je hem niet recht houdt. Maar de software zal dit later corrigeren. Daar hoef je dus niet zo op te letten.

Je zou ook met andere objectieven kunnen werken hoor, je bent echt niet gebonden aan een fish-eye. Voordeel van een fish-eye is dat je door de extreme beeldhoek ook niet zoveel foto's nodig hebt. Ik kom uit de voeten met 6 foto's in de rondte, eentje naar boven en drie naar de grond. Dat zijn er dus tien in totaal. Zou ik met een objectief werken met een kleinere beeldhoek, dan moet ik al vaker in de rondte. Toch heeft het voordelen hoor maar het is niet makkelijker. Voordeel is dat je met een objectief met kleinere beeldhoek meer details over zal houden als je gaat inzoomen bijvoorbeeld. Nadeel is dat het uiteindelijke panorama qua MB's veel meer ruimte op zal slokken.

Statief

Een 360-graden-foto uit de hand maken is eigenlijk een onbegonnen opgave. Ik zou dan ook zeggen; "doe het niet!"
Maak de foto's vanaf een statief, het is gewoon veel makkelijker. Zorg dat je een statief hebt waarvan je zelf de kop kunt verwijderen. De standaard kop op een statief is niet geschikt voor het maken van een panorama. Daar heb je een speciale kop voor nodig. Zou je deze panorama/kop nu boven op de kop van je statief zetten dan maak je alles weer instabieler.

Belangrijk bij je statief is dat het staat als een huis. Meer informatie over statieven in het artikel over statieven.

Panorama-kop

Een panoramakop van Nodal Ninja

Om de camera te kunnen draaien in gelijke stapjes heb je nog wat extra artikelen nodig. Om te beginnen een panoramakop. Dit zijn eigenlijk vaak niet meer dan een stel beugels. Deze beugels zijn te verschuiven waardoor je de camera netjes kunt uitlijnen over het draaipunt. Dit is belangrijk omdat je anders verschuivingen in je beeld krijgt. Daarover straks meer.

Panorama-koppen heb je te kust en te keur. Je kunt voor iets meer dan 100 euro al klaar zijn. Een echte panoramakop heb je dan niet. Wel een beugel voor een bepaald type objectief en dat zit dan meteen goed ingesteld. Erg makkelijk maar zodra je het objectief ooit gaat vervangen of je stapt over naar een ander merk qua camera, dan is het meteen overbodig.

Een echte panorama-kop zal je iets meer kosten. Vanaf ongeveer 200 euro tot vele duizenden. Het ligt ook aan je portemonnee en wat voor objectieven je erop wilt zetten. Je hebt systemen waar je makkelijk met een 500mm-objectief op vooruit zou kunnen. Je snapt dat een dergelijk gewicht om zwaar systeem vraagt (niet alleen de panorama-kop maar ook het statief natuurlijk) en dat zo'n systeem ook een duur systeem zal zijn. Maar vaak is dit een beetje overkill.

Voor een panorama-kop waar je met objectieven van een fish-eye tot bijvoorbeeld 100mm-objectieven meer vooruit kunt ben je ongeveer 250 euro kwijt. Bedenk vooraf goed wat je wilt, je kunt er natuurlijk meer dan alleen panorama's mee maken. Met een objectief met een wat langer brandpunt kun je bijvoorbeeld ook giga-pixel-afbeeldingen maken.
Zelf heb ik een Nodal Ninja 4. Het is niet de meest uitgebreide maar hij kan toch net iets meer dan standaard.


Rotator

Een rotator van Nodal Ninja

Natuurlijk moet de panorama-kop ook rond kunnen draaien. En je wilt natuurlijk dat je dat met enige controle kunt doen. Als je 6 foto's in de rondte moet maken, dan moet je iedere keer de panorama-kop 60 graden verdraaien. Gebruik je een ander objectief en moet je 30 foto's maken, dan moet je om de 12 graden stoppen en een foto maken. Het is natuurlijk lastig om dat iedere keer precies te doen door op de streepjes te kijken. Daarvoor is dus de rotator uitgevonden.

Je hebt verschillende soorten. Je hebt rotators waar inwendig een ring in zit (die je eventueel kunt vervangen) en bij iedere ingestelde stap zegt ie dan klik zodat je weet dat je de juiste draai hebt gemaakt. En er zijn er ook die je in kunt stellen door middel van een schroef. Ook hier geld weer dat je even moet nadenken. Je kunt niet de eenvoudigste, goedkoopste en lichtste rotator nemen als je met zwaardere camera's en objectieven wilt werken. Het complete gewicht van camera, objectief en panorama-kop rust op de rotator.


Leveler

Een leveler van Nodal Ninja

Je kunt je statief waterpas hebben staan, en dat is belangrijk, maar in de bossen kan het wat lastig zijn door de ongelijke ondergrond bijvoorbeeld. Soms moet je toch even net een klein beetje fine-tunen Een leveler bestaat uit drie ringen en daarmee kun je net wat preciezer zijn om je statiefkop waterpas te zetten. Zorg er voor dat je rotator bovenop de lever zit en niet andersom. Anders ga je bij het draaien van je panorama-kop alsnog de mist in.


Nadir-adapter

Een nadir adapter van Nodal Ninja

Ho, moeilijk woord; Nadir. Valt wel mee hoor. Het is de term voor de grondfoto. Ik leg het je later uit (of klik alvast hier). Een panorama is natuurlijk niet alleen in de rondte maar ook omhoog en omlaag. Omhoog is meestal niet zo'n probleem. Naar beneden zie je ook de statiefkop en de poten van het statief. Daarom moet je naar beneden verschillende foto's maken en ook eentje waarbij je een gedeelte van de statiefkop moet draaien en het statief moet verschuiven. Ik leg je dat later wat beter uit. Maar de nadir-adapter maakt dat draaien van het gedeelte van de statiefkop beter mogelijk.
Nadir-adapters zijn niet zo heel duur en ik adviseer je er eentje om te kopen; het maakt het fotograferen van de grond wel veel makkelijker en sneller.


Ik vertelde eerder al dat ik met spullen van Nodal Ninja werk. D'r zijn natuurlijk ook andere merken en je moet kopen waar je je lekker bij voelt natuurlijk. Maar om wat merken te noemen: KingPANO, Manfrotto, Nodal Ninja en Agnos bijvoorbeeld.

Ik heb het nu over camera gehad, over objectieven, statieven en een panoramakop. Op zich ben je er dan al. Je kunt nog wel wat extra dingetjes erbij aanschaffen, zoals schietlood (te koop bij de bouwmarkt). Het is ook een stukje "trial and error" oftewel gewoon uitproberen wat wel en niet werkt voor jou.


Instellen


Als je over de juiste spullen beschikt, dan is het niet een kwestie van neerzetten en beginnen. Je moet er voor zorgen dat alles ook nog netjes en precies is ingesteld. Anders krijg je bij het fotograferen rare fouten en kan de software straks niet alles netjes aan elkaar lassen. Het komt dus iets nauwkeuriger dan uitklappen en beginnen.

Om te beginnen is het belangrijk dat alles waterpas staat. Op zich is dit natuurlijk ook logisch anders staat je panorama straks scheef. En dat wil je ook niet. Met wat mazzel zit er een waterpas op je panoramakop. Anders zijn die dingen ook los te koop en kun je er eentje op je flitsschoen schuiven.

Het belangrijkste wat waterpas moet staan is de camera en de panoramakop. Je statief mag best scheef staan als je panoramakop maar waterpas staat. Op zich, als deze twee rechtstreeks op elkaar zitten, is dit onmogelijk. Als je statief scheef staat en je panoramakop is er rechtstreeks op gemonteerd, dan staat ook je panoramakop scheef.

Ook belangrijk, maar ik vind dat wel vanzelfsprekend, is dat je objectief natuurlijk netjes in het midden staat uitgelijnd:

Twee foto's goed en verkeerd uitgelijnde camera

Je ziet in de linkerfoto dat de camera netjes boven het draaipunt van het statief staat. In de rechterfoto staat de camera te ver naar links. Staat ie niet boven het midden, dan komt het niet goed.

Nog belangrijker is dat je draaipunt goed staat ingesteld. Je gaat straks namelijk foto's van links naar rechts maken en van boven naar beneden. Dit draaipunt staat bekend met de term Entrance Pupil of Nodal Point en het is vrij belangrijk dat je dit correct instelt.

Wanneer dit namelijk niet goed staat, dan krijg je parallax-fouten. Wat is parallax zul je je afvragen?
We spreken over parallax als een voorwerp (of persoon of wat dan ook) op een andere plek staat als het beeld veranderd. Misschien is het het makkelijkste duidelijk te maken met een voorbeeld. Kun je thuis ook heel simpel doen. Het enige wat je nodig hebt zijn twee ogen, een vinger en iets in de achtergrond.

Steek je arm maar eens uit en je duim omhoog. Sluit één oog en je bedek met je duim iets in de achtergrond. Nu wissel je met je ogen. Je doet de ene dicht en de andere open. Je ziet dat je duim nu niet meer hetzelfde bedekt. Dit noemen we parallax. Nog even een snel voorbeeld:

Parallaxfouten van je eigen ogen

In de linkerfoto heb ik mijn linkeroog dicht en bedekt mijn duim de vuilnisbak. In de rechterfoto kijk ik door mijn linkeroog en is de vuilnisbak wel te zien.

Wanneer je objectief niet goed uitgelijnd zit op een panoramakop, dan kunnen deze fouten ook ontstaan. De computer heeft dan wat meer moeite om alles goed aan elkaar te stikken en dan ga je fouten zien. Dat wil je niet en het is belangrijk om dit dus te voorkomen.

Je kunt ze voorkomen door ervoor te zorgen dat het punt waarover de panoramakop draait (meestal het centrale punt van je statief) overeenkomt met het draaipunt in je objectief.

In een eenvoudige tekening een kleine toelichting over dit draaipunt:

Een schematische voorstelling van een brandpunt

Het beeld komt binnen op de voorste lens in je objectief. Vanaf daar word het beeld vervormd. Een beeld zal zich om gaan draaien omdat de lenzen geslepen zijn. Ze zijn bol of hol van oppervlak en dit heeft zo zijn eigenschappen.
In het voorbeeld zit er maar één lens in en in jouw objectief zit een verzameling aan lenzen maar de theorie blijft gelijkt.

In ieder objectief zit een bepaald punt waar alle lijnen van het beeld samenkomen. Dit resulteert in het brandpunt van jouw objectief. Als je een objectief van 85mm hebt, dan ligt dat brandpunt op 85mm. In theorie dan. Want omdat jouw objectief dus verschillende lenzen heeft kan dit brandpunt verschuiven. Maar dat punt waarop het beeld dus omkeert bestaat wel degelijk. En het is belangrijk om te weten waar dat exact ligt.

Dit draaipunt verschilt per objectief. Voor een zoom-objectief verschilt het ook nog hoe ver je bent ingezoomd en ook het punt waarop je bent scherpgesteld kan het soms verschillen. En ook het type camera wat je gebruikt kan invloed hebben.

Nu zijn er op internet tabellen te vinden waar dit al een keer voor je is uitgezocht en ik zou je ook aanraden om die tabellen te hanteren als het mogelijk is. Je vind er bijvoorbeeld eentje bij panotools.org. Daar staan een hoop objectieven per camera uitgeschreven.

Maar soms staat het objectief wat jij wilt gebruiken er (nog) niet tussen. Dan moet je zelf aan de slag. En dat is niet altijd even eenvoudig. Laat ik eerst even vertellen waarom dat punt zo belangrijk is.
Als je namelijk niet over dat draaipunt zou roteren, dan krijg je rare fouten. Deze fouten heten parallax-fouten. Het komt er simpel op neer dat de camera, als hij wat naar links wijst, de diepte tussen twee objecten anders weergeeft dan wanneer hij iets naar rechts wijst. In een voorbeeld:

Twee foto's met parallax-fouten

Je ziet dat het stickertje op de ruit verschuift ten opzichte van de boom in de achtergrond. In de linkerfoto ligt het stickertje netjes op de boom. In de rechter niet. Dit is later voor de software eigenlijk onmogelijk om op te lossen. Dit moet je dus doen voordat je gaat fotograferen.

Het is even schipperen maar wanneer je een voorwerp in de voorgrond hebt, bijvoorbeeld een stickertje op een raam, en iets in de achtergrond dan is het vrij snel gevonden. Het is een kwestie van je camera met objectief naar voren of achteren schuiven en dan heen en weer gaan. Als je op het juiste punt zit, dan verschuift het stickertje niet meer ten opzichte van wat het in de achtergrond bedekt.

Wanneer je het draaipunt het hebt gevonden; OPSCHRIJVEN. Anders moet je het de volgende keer allemaal weer over doen.
Natuurlijk weet ik het van de objectieven die ik zelf gebruik. Laat ik die informatie even met je delen. Mocht je die zelf ook hebben, dan heb je mazzel:


Objectief

Afstand tot lensmount

Canon EF 15mm f/2.8 fisheye

45mm

Canon EF 8-15mm f/4.0L USM Fisheye

64

Canon EF 24mm f/2.8

28mm

Canon EF 50mm f/1.8

23mm

Canon EF 85mm f/1.8 USM

39mm

Nikor AF-D 10,5mm f/2.8G ED fisheye

47,5mm

Nikor AF-D 16mm f/2.8 fisheye

48mm


Daar komt de afstand op de camera van het hart (midden) van het gaatje voor de schroefdraad tot aan de lensmount dus nog bij. Bij mijn Canon 5Ds is dit 40mm en bij mijn Nikon D810 is dit 44.5mm
Als ik dus met een Canon EF 15mm f/2.8 fisheye op mijn 5Ds foto's wil maken, dan is dat bij elkaar dus 85mm. Ik weet dus dat de afstand van het draaipunt tot aan het midden van de schroef onder de camera 85mm is en moet dat ook zo instellen.

Makkelijk om dus op te schrijven omdat je camera er nooit altijd op zal blijven zitten en als je met verschillende objectieven werkt je dus ook moet gaan schuiven. Laat staan dat je twee verschillende merken gebruikt.


Het maken van de foto's


Je zoekt natuurlijk een mooie plek uit om een panorama te maken. Denk daar goed over na. Wanneer je normaal fotografeert kun je kijken welk stukje van je uitzicht je wil vastleggen en daar je keuzes op maken. Nu ga je echter meer vastleggen dan dat je zelf ziet. Kijk dus echt goed om je heen en ga bijvoorbeeld niet zomaar tussen twee pilaren staan als je in een kerk staat bijvoorbeeld.

Wanneer je je camera goed hebt ingesteld op je panorama-kop kun je de foto's gaan maken. Afhankelijk van welk objectief je er op hebt zitten maak je een x-aantal foto's in de rondte. Ik kom met mijn fish-eye in de rondte in theorie uit de voeten met 4 foto's. De beeldhoek over de korte zijde is namelijk 91.44 graden. En 360 delen door 91.44 is nu eenmaal 3.9. Met 4 foto's zou het dus net moeten kunnen.

Niet dus.
De software moet straks de foto's aan elkaar gaan plakken. Hiervoor is gemeenschappelijke informatie nodig tussen de foto's die aan elkaar moeten. Ze hebben een beetje overlap nodig. In de regel is 25% of 30% overlap een goed gegeven voor de software om ze aan elkaar te lassen. Dat betekent dat ik dus niet met 4 foto's in de rondtje uit de voeten kan maar dat ik er meer moet maken. Een aantal van 6 is bijvoorbeeld al veel beter. Maak je er nog meer, bijvoorbeeld 12, dan zal dat eigenlijk niet zoveel uitmaken. De software werkt niet beter als de overlap tussen beelden opeens 60% is.

Met een fish-eye kan ik dus met 6 foto's in de rondte vooruit. Maar als ik bijvoorbeeld een EF 50mm f/1.8 gebruik dan heb ik al veel meer foto's nodig. De verticale beeldhoek (je fotografeert immers in de portretstand) is 27 graden. Ga je rekening houden met 25/30% overlap, dan kun je ongeveer 20 graden gebruiken. Dat betekent dat je 360/20=18 foto's in de rondte moet maken. En je zult twee rondjes moeten maken; eentje wat omlaag gericht en eentje wat omhoog omdat de beeldhoek van boven naar beneden ook te krap is om het in één keer te doen. In totaal maak je in de rondte dus 36 foto's in plaats van 6 met een fish eye. Maar het verschil in beeldhoek voor de kijker is behoorlijk.
Maar ik blijf even uitgaan van een fish-eye. Dit werkt toch wel het makkelijkste.

Nadat je zes foto's in de rondte hebt gemaakt moet je ook nog de foto's onder en boven maken. Je wil immers in je panorama ook het plafond en de vloer goed laten zien.

Zenit fotograferen

opstelling om de zenit te fotograferen

De foto naar boven noemt men de Zenit. Soms ook geschreven met een h aan het einde en dus zenith. Het is volgens Wikipedia "het hoogste punt van de hemel gezien vanuit het punt waar de waarnemer staat. Het is dus het punt recht boven de waarnemer."
En dat verklaard ook een hoop. De zenit-foto in een panorama is gewoon een foto recht naar boven. Kwestie van een schroef even los draaien, camera omhoog richten, schroef weer vastdraaien en foto maken. Zie het voorbeeldplaatje.

Wel zorgen dat je er zelf niet opstaat dus zorg dat je met je eigen hoofd lager zit dan de camera.


Nadir fotograferen


Het tegenovergestelde van zenit is dan de nadir. In de astronomie het punt recht tegenover de zenit en in het geval van panorama's maken dus de grond. Waar je bij de zenit eerst je camera naar boven richtte, dan draai je hem bij de nadir dus de andere kant op. En dan zie je meteen het probleem; je statief en panoramakop staan in de weg.
Dat moet je straks natuurlijk niet terugzien in je uiteindelijke panorama. Daarvoor moet je dus een extra trucje uithalen.

Je maakt gewoon twee foto's recht naar beneden. Met je statief in beeld. Draai de kop na het maken van de ene foto compleet naar de andere kant. Op deze twee foto's is nu in beide gevallen het draaipunt van de kop te zien. Maar je moet nog een derde foto maken waarbij je de grond onder dit punt gaat vastleggen.

Hiervoor moet je de camera draaien op je kop. Afhankelijk van hoe luxe je panoramakop is kan het betekenen dat je iets los moet schroeven waardoor je dus je instellingen veranderd. Maak deze foto dan ook als laatste!
Er zijn ook adapters (nadir-adapter) te koop waarmee je dat niet hoeft; ik raad hem je aan.

Tevens moet je ook je statief verplaatsen omdat het middelpunt van je foto boven het oorspronkelijke draaipunt van je statief moet liggen. Hiervoor is dat schietlood zo makkelijk omdat je dat punt dus makkelijk kunt bepalen. Met dat schietlood naar beneden weet je waar dat punt is. Leg er iets neer en verschuif je statief met camera. Via de live-view kun je makkelijk inzoomen op dat object (een muntje bijvoorbeeld) en zo weet je dat je goed zit. Zie de voorbeeldfoto's hieronder.

De opstellingen voor grondfoto's bij een panorama

Hierboven de opstelling van je statief en camera voor de drie grondfoto's. Het groene lijntje geeft aan waar zeg maar het centrale punt van het panorama is. Het punt waar ik over roteer met de panoramakop.
Je ziet op de twee linker dat er eigenlijk niets raars is. Bij de derde foto is de camera echter omgedraaid van het statief. In mijn geval met een nadir-adapter. Het accentueert het feit dat op de derde foto het statief behoorlijk is verplaatst.
Uiteindelijk levert dat dan drie foto's op:

De drie grondfoto's van een panorama

Je ziet op de eerste twee foto's duidelijk het midden van de panoramakop en het statief. Zou ik het hier bij gelaten hebben dan was de grond nooit geslaagd in mijn panorama omdat de software niet kan raden hoe dat putje eruit ziet.
Bij de laatste foto wordt dat putje weer heel duidelijk. Daarom is die laatste foto ook zo belangrijk; het is de foto die de informatie toont die achter het statief verborgen zit. Daarmee vul je straks in de software de gaten.

Dat mijn voeten of die voorbijrijdende auto erop staat, dat is niet zo'n ramp. Er is genoeg beeldinformatie om de software duidelijk te maken dat die dingen er niet op horen.

Mocht je dit allemaal omslachtig vinden, dan kun je er natuurlijk voor kiezen om dit niet te doen. De grond recht naar beneden is dan niet te zien. Je kunt je eigen afvragen of deze grond wel zo interessant is om te laten zien. Vraag je eigen eens af als je naast de Eifeltoren staat of je dan ook wil weten wat er onder je voeten zit.
Je kunt vaak in de software deze ruimte opvullen met bijvoorbeeld een watermerk. Persoonlijk vind ik dat wat te makkelijk dus zo'n pietlut als ik ben; netjes de grond in het panorama verwerken.

Dit zijn dus de stappen die je moet maken om alle foto's te maken. Maar voor het maken van de foto's zelf zijn ook nog wat dingen handig om te weten:

• Gebruik de handmatige witbalans. Het is vervelend als je de automatische witbalans gebruikt en de ene foto wat warmer is dan de andere. De software moet dit dat corrigeren en zal dat misschien niet altijd even netjes kunnen. Zorg dat het bij het maken dus al meteen goed is.
• Let erop dat het diafragma belangrijker is dan de sluitertijd. Met je diafragma bepaal je de scherptediepte. Mooie waardes zijn f/5.6, f/8.0 of f/11.0. Je wil zoveel mogelijk scherp. Je sluitertijd is minder belangrijk omdat je vanaf statief werkt. Ga niet zomaar op diafragma f/22.0 zitten. Klinkt mooi voor de scherptediepte maar je krijgt er extra onscherpte door.
• Stel je belichting handmatig in. Het probleem bij automatische belichting is hetzelfde als met de witbalans. Ten opzichte van elkaar is de ene foto misschien donkerder dan de andere en dit moet de software ook weer corrigeren (als dit mogelijk is). Eventueel kun je, als je camera dit ondersteunt, ook in HDR-fotograferen.
• Stel de camera één keer scherp en zet hem dan op handmatige focus. De software zal later geen scherpte kunnen corrigeren als de scherpte bij de ene foto op 1 meter afstand ligt en de volgende in de oneindigheid.
• Regel een draadadapter voor je camera. Dan hoef je niet op het knopje te drukken. Zeker bij de foto's naar beneden kun je dan net iets verder weg staan dan wanneer je met je hand bij de camera moet zijn. Daarnaast kun je ook met langere sluitertijden werken, vooral binnen makkelijk.

Met deze laatste tips krijg je een serie foto´s die qua witbalans, belichting en scherpte constant zijn en dus voor de software makkelijker zijn om mooi aan elkaar te plakken.


Software


Software kun je zo uitgebreid maken als je portomonee het toe laat. Mijn advies is ook om dit te doen. De duurdere software kan vaak meer en dat is wel zo prettig. Duurdere software kan bijvoorbeeld met RAW omgaan, is in staat om simpel handmatig wat dingen aan te passen en is bijvoorbeeld in staat om makkelijk een complexe rondleiding te maken.

In het land van de 360-graden-software is voldoende keus. Van goedkoop tot duur. Belangrijk is dat je software hebt die je begrijpt en waar je eventueel makkelijk hulp voor kunt vinden.
Ook Photoshop heeft mogelijkheden maar die zijn vaak wat beperkter dan de echte pakketten die ervoor geschreven zijn. Om wat namen te noemen van speciale software: PTGUI, Kolor of Pano2VR.

D'r is voor iedere software wel wat te zeggen en ze zullen het allemaal wel kunnen hoor. PTGUI is een veel gebruikte. Ik gebruik zelf de software van Kolor. Is dat dan de beste? Geen idee. Heb niet veel naar andere pakketten gekeken omdat er bepaalde functionaliteiten voor mij belangrijk waren die andere pakketten niet konden bieden. Dan is de keuze al snel gemaakt. Voor een vergelijk tussen verschillende soorten software adviseer ik je google te gebruiken.

Hieronder vind je een filmpje over hoe je je panorama-foto's aan elkaar zou kunnen zetten met Kolor's Autopano Giga

Uiteindelijk komt er dan een afbeelding uitrollen en dat is mijn panorama. Helaas is dat nog niet meteen een virtuele tour; daar moet ik dan weer voor naar een ander stukje software grijpen. En dat doe ik met Panotour Pro, eveneens van Kolor.

Houd er rekening mee dat de software om een panorama te maken behoorlijk wat rekenkracht kan vergen. Afhankelijk van hoeveel foto's je hebt of dat je met HDR-techniek werkt, of je in RAW gefotografeerd hebt of gewoon in JPG en hoe goed de overlap van de foto's is. Allemaal factoren die behoorlijk wat van je computer kunnen vergen. Wanneer de software dus echt aan het rekenen moet heb je waarschijnlijk genoeg tijd om een kop koffie te gaan zetten (of thee als je geen koffie lust)


Publiceren


Als je panorama uiteindelijk af is, dan wil je het ook met de wereld delen. Niets zo ongemakkelijk om mensen bij je thuis uit te nodigen en op je stoffige zolderkamer achter de computer laten kijken naar wat je gemaakt hebt. Het is 2016 en tegenwoordig kun je dat gewoon op internet laten zien.

Bedenk wel dat een panorama behoorlijk wat ruimte op kan slokken. Zeker als je de kwaliteit van de losse foto's intact wilt laten en een panorama wilt maken waarbij men ver in kan zoomen. Het kan al snel in de honderden mb's lopen. Houd dus in je achterhoofd dat de aanbieder van je website je wel die ruimte moet bieden op de server.

D'r zijn speciale websites waar je je creatie naar kunt uploaden. Bijvoorbeeld 360cities.net. Persoonlijk vind ik toch wel het mooiste om het zelf aan te bieden. Gelukkig heb ik die ruimte wel.
Naast al je bestanden (de software maakt allemaal kleine tegeltjes van je foto's om ze zeg maar in een virtuele bol te kunnen presenteren) komt er ook een stukje code om de hoek kijken. Dit verschilt per software en kan wat ingewikkeld zijn. Soms maakt een programma gebruik van flash, quicktime, javascript of gewoon html om het panorama geschikt te maken om op een website te implementeren.

Als je daar allemaal niet zoveel verstand van hebt, zoek iemand die dat wel weet. Mij niet mailen; ik weet het voor mijn eigen website en ik weet hoe mijn website in elkaar zit. Ik heb geen verstand van pakketten als Joomla of Wordpress. Ik kan je daar dus niet bij helpen.





Productfotografie voor een webshop   Terug naar boven   Terug naar de tips   10 tips om beter te filmen


Fotojeroen per mail Fotojeroen op 500px Fotojeroen op Google+ Fotojeroen op Facebook Fotojeroen op 1x Fotojeroen op Youtube